راه ترقی

آخرين مطالب

کرونا؛ ویروسی که حکومت های جهانی را محک زد مقالات

کرونا؛ ویروسی که حکومت های جهانی را محک زد
  بزرگنمايي:

راه ترقی - دیپلماسی ایرانی / متن پیش رو در دیپلماسی ایرانی منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست.
صلاح الدین خدیو در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: جوزف نای اندیشمند آمریکایی دولت ها را ذیل دو اجماع نظری به دو دسته تقسیم می کند: "اجماع پکن با ترکیب اقتصاد بازار موفق و دولت اقتدارگرا که دولت چین سرنمون آن و کشورهایی نظیر روسیه، ایران، ترکیه اردوغان دنباله رو آن محسوب می شوند. هند مودی و برخی عقبگردهای دموکراتیک دیگر در آسیا و آمریکای لاتین را می توان در این دسته جا داد. اجماع واشنگتن: ترکیب اقتصاد بازار لیبرال و دولت دموکراتیک که آمریکا و دولت های غربی پیروان این سنت محسوب می شوند." در مقابله با کرونا الگوی کدام دسته موفق تر است؟
به جرات می توان گفت هیچ ساحتی از حیات بشر از تاثیر کرونا برکنار نمانده است. پندمیک شدن این ویروس نه تنها عرصه های عینی و زیستی را در نوردیده، بلکه پرسش های مهمی را هم در عوالم تفکر و اندیشه برانگیخته است. اندیشه سیاسی و به صورت مشخص مساله مشروعیت دولت ها، به یک پرسش کانونی تبدیل شده است. وظیفه دولت چیست؟ حفظ جان یا آزادی شهروندان؟
اگر جان مقدم بر عقیده و مآلا مقدم بر ارزش هایی چون عدالت و آزادی است، چه نوع دولت هایی می توانند بهتر آن را پاس بدارند؟
کرونا جان و سلامت انسان ها را تهدید می کند و حفظ اینها به شیوه ای متناقض نما در گرو وانهادن موقتی بخشی از اختیارات شخصی و آزادی های فردی و پرهیز از شرکت در اجتماعات است.
جوزف نای اندیشمند آمریکایی دولت ها را ذیل دو اجماع نظری به دو دسته تقسیم می کند: "اجماع پکن با ترکیب اقتصاد بازار موفق و دولت اقتدارگرا که دولت چین سرنمون آن و کشورهایی نظیر روسیه، ایران، ترکیه اردوغان دنباله رو آن محسوب می شوند. هند مودی و برخی عقبگردهای دموکراتیک دیگر در آسیا و آمریکای لاتین را می توان در این دسته جا داد.
اجماع واشنگتن: ترکیب اقتصاد بازار لیبرال و دولت دموکراتیک که آمریکا و دولت های غربی پیروان این سنت محسوب می شوند."
در مقابله با کرونا الگوی کدام دسته موفق تر است؟ یک پاسخ دم دستی این است که هنوز ماجرا تمام نشده و اطلاعات کافی و وافی هم در دسترس نیست. اما با چند ملاحظه می توان نکات ذیل را بیان داشت. گرچه پنهانکاری اقتدارگرایان چینی نقش مهلکی در شیوع بیماری داشت، اما نمی توان از موفقیت آنها در یکی از بلندپررازانه و جسورانه ترین برنامه های مهار یک بیماری به آسانی گذشت. شرط لازم و کافی این موفقیت وجود یک دولت قوی و حداکثری و البته تا حد زیادی بی توجه به آزادی ها و حقوق اساسی شهروندان است که آمادگی اعمال کاربرد زور در بالاترین حد خود برای نیل به هدف را داشته باشد. در چین ظاهرا این اتفاق افتاده است.
با این وصف موفقیت کره جنوبی و ژاپن را که ذیل اجماع پکن جا نمی گیرند چگونه باید تفسیر کرد؟ ژاپن و کره برخلاف لیبرال دموکراسی های غربی، نمونه هایی از دموکراسی محافظه کارند که سنت دولت مقتدر عصر پیشادموکراتیک را هنوز حفظ کرده اند. درست است مانند چینی ها به خشونت متوسل نشدند، اما از اقتدار دولتی و انضباط اجتماعی موجود در جوامع محافظه کار خود برای به کارگیری انواع و اقسام روش های موثر پیشگیری، شناسایی، غربالگری و درمان نهایت بهره را بردند.
ایران اما موردی استثنایی است. تحریم های گسترده و محروم شدن از درآمدهای نفتی اقتصاد آن را به غایت ضعیف و آن را از داشتن منابع مالی کافی برای اجرای یک برنامه سختگیرانه قرنطینه محروم ساخته است. حتی می توان ادامه پروازهای ایران به چین در شرایطی که این کشور در آتش کرونا می سوخت، را اقدامی از سر اضطرار و یکی دیگر از پیامدهای تحریم ها دانست.
درباره روسیه و ترکیه که مدعی "سرکوب کرونا " هستند، عجالتا باید به گزارش های رسمی در این زمینه و پاره ای تاییدیه های غیررسمی در ستایش عملکرد این کشورها بسنده کرد. اگر اینگونه باشد که مقامات رسمی دو کشور ادعا می کنند، لاجرم دوباره باید به تز ترجیح دولت مقتدر بر دولت لیبرال و حداقلی دست کم در شرایط بحران پناه آورد.
کشتاری که ویروس کرونا در اروپای کاتولیک – ایتالیا و اسپانیا – به راه انداخته، به نسبت سال های پس از جنگ دوم و جنگ داخلی بی سابقه است.
فرانسه، بریتانیا و آمریکا هم با فواصل زمانی اندک در نوبت های بعدی قرار دارند و هم اکنون نیز داس مرگ در حال درو کردن است.
در ایتالیا کرونا ده درصد مبتلایان را کشته است! آماری به مراتب بالاتر از جوامع در حال توسعه ای نظیر چین و ایران. ایتالیا یکی از سالمندترین جمعیت های دنیا را دارد و کرونا هم مشتری سالمندان و دارندگان بیماران زمینه ای است. اما جمعیت ژاپن از ایتالیا هم پیرتر است و با حداقل تلفات نیز بحران را طی کرده است. با این وصف این عامل به تنهایی پاسخ این کشتار دسته جمعی آن هم در شمال صنعتی و توسعه یافته این کشور نیست.
یک فرضیه دیگر این است که نظام بهداشتی و درمانی دولت های غربی، تناظری طبیعی با جمعیت سالمند و مراقبت از بیماری های طبقه متوسط نظیر دیابت، فشار خون، چاقی و سرطان و ...پیدا کرده و نسبت به امراض جدید و مخصوصا بیماری های واگیردار بی اعتنا شده است. تازه اگر حداقل هایی از دولت رفاه و نظام تامین اجتماعی مانده و موج تاچریسم و ریگانیسم اواخر سده گذشته بنیان های اقتصاد کنیزی را به تمامی زیر و رو نکرده باشد.
هرچە باشد کشتاری که کرونا در دموکراسی های صنعتی به راه انداخت، نمی تواند با تلفات نسبتا کم آن در مدرنیته های متاخرتر شرق آسیا، مقایسه نشود. کسی نمی تواند منکر آن شود که کیفیت زندگی در غرب دموکراتیک حتی از شرق توسعه یافته که تجربه سیاسی آنها، محتوای دموکراتیک فقیرتری دارد، بالاتر است. چه برسد به چین که عملا یک کارخانه بزرگ با مدیریتی استبدادی و خودکامه است.
اما آیا بزرگترین احساس ترس و نومیدی که پس از جنگ دوم اروپا را در نوردید، نمی تواند در قطعیت این باور تردید ایجاد کند؟ پاسخ این سوال در گرو روشن شدن مجهولات بسیاری است. از پاسخ های علمی به چالش بیماری های واگیر گرفته تا ظرفیت نظام های دموکراتیک غربی برای ایجاد تغییر و افزایش میزان تاب آوری خود در قبال تهدیدات جدیدی که زیست انسانی را بالقوه در سیاره تهدید می کند.
در میانه این دو دسته، می توان به دسته ای دیگر از دولت ها و نحوه مواجهه متفاوت و نسبتا کارآمدشان با بحران اخیر اشاره کرد.
دولت های رانتیر عرب به مدد پول و دولت نیرومند غیرپاسخگو، علی الظاهر مواجهه آسانتری با کرونا در پیش دارند. منابع مالی نسبتا نامحدود و وابستگی شهروندان به مواجب دولتی مجوز برنامه های سختگیرانه پبشگیری برای قطع زنجیره انتقال ویروس را به آنها می دهد. قرنطینه های نامحدود با چاشنی نوعی حکومت نظامی رقیق، در صورت پر بودن خزانه و در فقدان الزامات یک اقتصاد مولد و متنوع، راهی میانبر برای نیل به مقصودی ساده است. هرچند در این اقتصادها هم وجود بخش های خدماتی باعث سنگینی و تکلف می شود.
کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس و دولت اقلیم کردستان عمدتا ذیل این الگوی مواجهه قرار می گیرند. الگویی که با وجود ضعف ساختارهای بهداشتی و درمانی در اکثریت این کشورها، اما از لحاظ پیشگیری از همه گیری ویروس موفق و در نتیجه در ارائه چهره ای کارامد از حکمرانی این کشورها کامیاب بوده است.
هرچند کلیت این مباحث را باید پیشدستانه و شتابزده محسوب کرد و به انتظار پاییز آینده نشست. زمانی که هم جوجه ها را می شمرند و هم یحتمل واکسن بیماری و داروهای جدید به بازار می آید و هم مساله مشروعیت دولت ها هم در پرتو پیشامدهای جدید، باز هم صیقل می خورد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

سکوهای خالی؛ صحنه ترسناک معماری

بخشنامه رییس قوه قضاییه در مورد شهود ساختگی و شهادت کذب

تشکیل هیچ استان جدیدی در دستور کار دولت و وزارت کشور نیست

بررسی ترمیم معیشت اقشار آسیب پذیر در جلسه امروز هیات رییسه مجلس

فارین پالیسی: پس از ترور سردار سلیمانی فعالیت ایران در سوریه دو برابر شده است

پیشنهاد 50 کارشناس برای کاهش پیامدهای اقتصادی کرونا

گزینه‌های پیش روی ایران بازنگری در اجرای پروتکل الحاقی و «ان‌پی‌تی»

بی‌پولی در خط مقدم جنگ با کرونا

تغییر ساعت کاری اداری به 7تا 14/مراکز آموزشی تا 30فروردین تعطیلند

تلفن گویا 1569 جهت اطلاع رسانی کرونا راه‌اندازی شد

ثبت نام مدیران مدارس واجد شرایط 25 اردیبهشت آغاز می شود

آغاز به کار ستاد عالی بازی های المپیک و آسیایی در سال جدید

مبارزه با کرونا؛ قدم به قدم تا نقطه مطلوب

درخشش نام تئاتر آنلاین در کنار کنسرت‌ها

دستور وزیر بهداشت برای نگرفتن پول از بیماران کرونایی در مراکز درمانی

پیشنهادات جدید استانداری برای جمع‌آوری معتادان از سطح شهر

از موسیقی دم‌دستی تا پایتختی که ناتمام ماند

نامه شورا به رئیس جمهور برای استفاده از کمک دولتی در شهرداری

زباله سوز اهدایی چینی‌ها در راه تهران/کاهش 2500 میلیاردی بودجه شهرداری به خاطر کرونا

گام پیش‌روی هسته‌ای ایران چیست

بازخوانی گفت‌وگوی صمیمانه رهبر انقلاب با جمعی از جوانان

شهرداری تهران به جمع آوری معتادان متجاهر کمک می کند

روحانی: تعدیل ممنوع

کرونا را به خلوت خود راه ندهید

تدوین برنامه حمایت از زندگی مستقل فرزندان بالای 18 بهزیستی

نشست امروز مجلس به صورت کنفرانس تلویزیونی برگزار می‌شود

لزوم تطبیق کاری ومالی شهرداری با بحران کرونا

ساختمان های دارای تأییدیه ایمنی از پرداخت عوارض ایمنی معاف هستند

پیش‌بینی "پیک" کروناویروس با نظارت بر تغییرات ژنومی امکان‌پذیر است

ذوالقدر: برای بازگشت به شرایط عادی عجله نشود

کرونا کدام آزمون‌های وزارت بهداشت را لغو کرد؟

نرخ رسمی ارز ثابت ماند

شهرآشوب در شب نهم نوروزخانه

جهانگیری: جوانان پرچمدار تقویت همبستگی اجتماعی شده‌اند

حمایت رئیس پیشین کمیته ملی المپیک از موضع IOC برای المپیک توکیو

بسته سیاستی بانک مرکزی برای نرخ سود بانکی/ کاهش بهره به ١٧.5 درصد

سرمقاله جوان/ ما را چه به روزنامه الکترونیکی؟!

سرمقاله صبح نو/ سبک زندگی پساکرونا

سرمقاله آفرینش/ بانک‌ها و تعهداتی که اجرا نمی‌شوند!

ذی‌نفعان تعلیم و تربیت به آموزش مجازی عادت ندارند

خواب خوب به پیشگیری از ابتلا به کرونا کمک می کند

استرس موجب بروز حمله قلبی دوم می شود

نبی در فدراسیون فوتبال مستقر شد/ حضور غیرقانونی؟

احتمال تعویق جام جهانی 2022 و یا تغییر میزبان؟

عقب‌نشینی فدراسیون فوتبال با سومین نامه AFC درباره دبیرکل

از جوانان تحصیل‌کرده تا مجردها و مطلقه‌ها

پیشنهاداتی برای لذت بخش کردن قرنطینه خانگی

بورسی ها کرونا نمی گیرند؟!

یک پای بازار سرمایه می لنگد!

رئیس جمهور درگذشت پدر شهیدان کرمی را تسلیت گفت