راه ترقی

آخرين مطالب

ذبح منافع ملی در دعوای «شرق گرایان» و «غرب گرایان» نوشتارها

ذبح منافع ملی در دعوای «شرق گرایان» و «غرب گرایان»
  بزرگنمايي:

راه ترقی - انتخاب / متن پیش رو در انتخاب منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست
رضا کدخدازاده/ در روزهای اخیر و پس از حواشی‌ای که در پی توئیت جنجالی سفیر چین در ایران رُخ داد، نوع ورود برخی از فعالان سیاسی و رسانه‌ای به این ماجرا، یک بار دیگر به ما یادآوری کرد که شوربختانه امر خطیر «منافع ملی» در کشور ما هنوز هم می‌تواند ملعبۀ دست جریانات سیاسی و بازی‌های حزبی و جناحی آنها باشد.
در اینجا به آموزه‌های سیاسیِ «منافع ملی» محور در حکمت ایران باستان اشاره‌ای نمی‌شود؛ تا موجب مناقشه نگردد و نگارنده به «باستان‌گرایی» متهم نشود! حتی کاری به آموزه‌های مبتنی بر منافع ملی در دوران اسلامیِ ایران، همچون «سیاست‌نامۀ خواجه‌نظام‌»ها نیز ندارم، که اخیراً سخن گفتن از آنها نیز مصداق باستان‌گرایی و واپس‌گرایی به حساب می‌آید! اما فکر نکنم سخن گفتن از «جنبش مشروطیت» و «انقلاب اسلامی» نیز مناقشه‌برانگیز باشد. بر این اساس می‌توان امیدوار بود که دست‌کم اگر این گزاره‌ها را مطرح کنیم، مرتکب «خبط سیاسی» نشده‌ایم؛ اینکه:
1- چرا با وجود گذشت بیش از یک‌صد سال از مشروطه -که جنبشی مبتنی بر «اولویت مصالح ملت ایران بر هر چیز دیگری» بود- هنوز اهمیت منافع ملی این‌قدر مهجور است؟!
2- چرا با وجود گذشت بیش از چهار دهه از «انقلاب اسلامی» -که «نه شرقی، نه غربی» از شعارهای اصلی آن بود- باید شاهد ذبح غریبانۀ «منافع ملی» کشور در دعواهای سیاسی «غرب‌گرایان» و «شرق‌گرایان» وطنی باشیم؟!
دو پرسش فوق، ما را به تاملی تلخ در این مهم وامی‌دارد که چرا در دعوای اخیر، گروهی در قامت حافظان منافعِ چین در ایران ظاهر شدند و گروهی دیگر نیز از ضرورت قطع ارتباط کامل با چین و پناه بردن به دامان غرب سخن راندند؟! پُر واضح است که آنچه میان این دو گروه، مهم است، نه اختلاف‌شان بر سرِ دو نوع ایدئولوژیِ متضاد -غرب و شرق- بلکه اشتراک‌شان در «وادادگی» و فقدان فهم از منافع ملی کشور است. (البته گروهی هم بودند که از منظر منافع ملی به این دعوا ورود کردند، منتها صدای این گروه آنچنان بلند نیست که در هیاهوی دو گروه دیگر خیلی شنیده شود).
در اینجا این نکته را نیز باید یادآور شد که مقصود نگارنده از نقد به دو گروه اشاره‌شده در بالا، این نیست که سیاست «انزواطلبی» پیشه کنیم و ارتباط‌مان با جهان غرب و شرق را به کلی قطع کنیم؛ یا دچار «توهم» ظهور قطب جدیدی در برابر شرق و غرب در قالب «جنبش عدم تعهد» شویم. بلکه منظور این است که کنشگران سیاسی ایران باید مبتنی بر اولویت «منافع ملی»، خطی را دنبال کنند که در نتیجۀ آن، نه در شرق یا غرب ذوب شویم و نه خود را به سرباز خط مقدّم جبهۀ جنگ آنها برای نابودی یکدیگر تبدیل کنیم.
در واقع، تنظیم روابط‌مان با شرق و غرب، مطلقاً بر پایۀ منافع ملی خودمان باشد؛ نه اینکه دلیل دوستی با یکی از این دو، دشمنی با دیگری باشد. در دنیای سیاست، اگر صرفاً به خاطر دشمنی با یکی، دوستی با دیگری را برگزینیم -یا بالعکس- در واقع با دستان خودمان، خود را وجه‌المصالحۀ طرفین قرار داده‌ایم؛ چنانچه این امر بارها در تاریخ‌مان اتفاق افتاده است. به زبان ساده‌تر: به خاطر اختلافی که با غرب داریم، خود را در آغوش شرق نیندازیم و به خاطر ترس از شرق، در غرب ذوب نشویم. بر این اساس، اگر «غرور ملی» در جسارت یک مقام آمریکایی یا اروپایی نسبت به یک مقام ایرانی خدشه‌دار می‌شود، در برابر جسارت یک مقام چینی یا روسی نیز باید خدشه‌دار شود. اگر جز این باشد، بی‌تعارف چیزی نیست جز: وادادگی! و این در تضاد با منافع ملی کشور و در تضاد با شعار «نه شرقی، نه غربی» انقلاب اسلامی است.
وقتی در جهان کنونی، همچنان برای قدرت‌های بزرگ، پای تسلط بر کشورهای بیشتر در میان است، این دیدگاه که فکر کنیم تفاوتی میان نتیجۀ رفتار آنها خواهد بود و بر این اساس، وادادگی در برابر یک طرف را از طرف دیگر بهتر بدانیم؛ پُشت کردن به ده‌ها و چه بسا صدها تجربۀ تلخ تاریخی است. اگر فهم درستی از سیاست جهانی و منطق قدرت‌های جهان داشته باشیم، به وضوح می‌توان دریافت که برای قدرت‌های بزرگ، آنچه مهم و در واقع نقطۀ اشتراک آنها نیز هست، «سلطه‌جویی» است و اگر هم تفاوتی میان آنها باشد، در راه‌های رسیدن‌شان به این هدف مشترک است. ممکن است یکی، سلطه‌جوی مهربان‌تری از دیگری باشد! اما این مهربانی، خللی در نتیجۀ نهایی ایجاد نخواهد کرد و کشور هدف را به زنجیر می‌کشاند. بدینسان حتی می‌توان گفت که نقطۀ اشتراک میان آنها، از نقاط اختلاف‌شان بیشتر و مهم‌تر است! نقل است «از فرانسیس اول [پادشاه فرانسه از 1515 تا 1547]، می‌پرسند چه اختلافی میان شما و برادرزن شما شارل پنجم [پادشاه اسپانیا از 1516 تا 1556] وجود دارد که دائم در حال جنگ با یکدیگر هستید؟ وی پاسخ داد: نه تنها هیچ اختلافی بین ما وجود ندارد، بلکه ما کاملاً هم با یکدیگر توافق داریم؛ هر دو در پی تسلط بر ایتالیا هستیم!»


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

چهره ها/ قیافه چادر رنگی مهتاب کرامتی و دوستش

آیا نوید محمدزاده در فیلم دفاع مقدسی بازی خواهد کرد؟

وقتی مدیری مچ شریفی‌نیا را می‌گیرد!

«اسپایک لی»: بدون واکسن کرونا به سینما نمی‌روم

چهره ها/ شقایق دهقان به یاد توت تکانی های خانه مادربزرگ

فرزندان صدیقه کیانفر، یادِ مادر از دست‌رفته را زنده کردند

چهره ها/ کمال کامیابی نیا با شلوار پاره جلوی دوربین

چهره ها/ مجری برنامه های علمی و شمارش معکوس انتخاب

چرا امیر آقایی بازی در فیلم «دوئل» را نپدیرفت؟

شعرخوانی محمدرضا شریفی‌نیا در حسینیه ارشاد قبل از سخنرانی دکتر شریعتی

فرزاد فرزین آهنگ معروف «بیتلز» را بازخوانی کرد

موزیک ویدئوی جدید عماد طالب زاده به نام «منو عاشقم کرد»

بازداشت رییس و قائم مقام اجرائیات شهرداری کرمانشاه در پی مرگ «آسیه پناهی»

وزیر بهداشت: مقابله ایران با کرونا الگوی موفق جهانی است

درب‌ های حرم مطهر رضوی 24 ساعته باز است

ادامه آتش‌ سوزی در جنگل های «خائیز» کهگیلویه و بویراحمد

توصیه‌های ایمنی در مورد حضور در رستوران‌ها

تصفیه کننده آلاینده‌های رنگی و دارویی تولید شد

نئاندرتال‌ها چند سال بر روی زمین زیسته‌اند؟

طراحی سامانه‌ دارورسانی با استفاده از یک نانوساختار زیست‌سازگار

ابتلای دوبرابری افراد دارای ژن "زوال عقل" به کرونا

«جنگ» را دوست دارم اما فقط در داستان!

بخشی از کتاب/ حسرت زندگی دیگران برای این است که از بیرون به آنها نگاه می‌کنی

بخشی از کتاب/ پرواز را نمی‌توان با پرواز آغاز کرد

تازه های نشر/ مجموعه اشعار و غزلیات سَریر دل منتشر شد

ترامپ به پای خودش شلیک کرد

طرح الحاق، بلای جان نتانیاهو

پایان مؤتلفه با 12 رأی

جمهوری خواهان؛ چگونه در انتخابات بازنده شویم؟

یک روستا اندوه؛ سفر به محل زندگی، قتل و دفن رومینا اشرفی

رقابت صدا و سیما و تلویزیون اینترنتی

مهم‌ترین سؤال پیش‌روی مجلس اصولگرایان

غیزانیه؛ مای ماکو

اصلاح‌طلبان فسیل شده‌اند

راز ماندگاری «وضعیت سفید» و ناکامی سریال «سرباز» چیست؟

یادداشت پوران درخشنده درباره قتل رومینا

توصیه کیارستمی به اسکورسیزی: کاری که دوست نداری انجام نده

چرا چهره مجریان تلویزیون عوض نمی‌شود؟

استفاده از شوخی‌های روز در سریال «میانبر»

سریال‌های جدید تلویزیون بعد از رمضان کدامند؟

وقتی یک کاربر سوتی برنامه دورهمی را می‌گیرد

در دورهمی محمدرضا شریفی‌نیا با مهران مدیری چه گذشت؟

خشم ستاره‌های هالیوود از اقدام وحشیانه پلیس آمریکا

دلیل سه بار ازدواج کردن ترامپ از زبان مهران مدیری

محمدرضا شریفی‌نیا: دو ساله پیش نیومده فیلم دو زنه بازی کنم!

سینماهای فرانسه بازگشایی می‌شوند

آهنگساز سریال مشترک سیامک انصاری و جواد رضویان مشخص شد

چرا امیر آقایی بازیگر کم حرفی است؟

جیسون بلوم و ریتا ویلسون در بین 153 نامزد هیئت مدیره اسکار

رایان گاسلینگ «مرد گرگ نما» می‌شود