راه ترقی

آخرين مطالب

آمار عجیب و غریب فرار سرمایه از ایران نوشتارها

آمار عجیب و غریب فرار سرمایه از ایران
  بزرگنمايي:

راه ترقی - فرارو /متن پیش رو در فرارو منتشر شده و انتشار آن در آخرین خبر به معنای تایید تمام یا بخشی از آن نیست
آمار‌ها حکایت از این دارد که در مجموع 9 سال معادل 98.4 میلیارد دلار و به طور متوسط سالیانه 11 میلیارد دلار از اقتصاد ایران خارج شده است.
برخی کارشناسان معتقدند سال 96 رکورد خروج سرمایه از ایران شکسته شده است. اما حادترین سال به‌ لحاظ بحران خروج سرمایه از ایران، سال 1389 به‌وقوع پیوسته است که در آن برهه حساب سرمایه کشور منفی 25 میلیارد دلار بوده است. بر اساس محاسبه صندوق بین المللی پول رکورد خروج سرمایه سال 89 در سال 96 شکسته شده است.
برخی شواهد نیز حاکی از این هستند که در یک دهه منتهی به 1397، سالانه به‌طور متوسط، 18 میلیارد دلار خروج سرمایه از ایران صورت گرفته است. این عدد در شرایطی برآورد شده است که تعریف‌های گوناگونی از خروج سرمایه صورت می‌گیرد که برخی آن را معادل فرار سرمایه می‌دانند؛ بنابراین رسیدن به یک عدد دقیق یا لااقل تخمین‌های کاملاً همگرا، در برآورد خروج سرمایه ممکن نیست. افزون براین، برخی اقلام مثل هزینه‌های ارزی مصرف شده در حوزه‌های دفاعی و امنیتی محرمانه است و همین بر سختی تخمین میزان خروج سرمایه از کشور می‌افزاید.
صاحبان سرمایه ترجیح می‌دهند دارایی و درآمد خود را، با هدف حفظ و انباشت سرمایه در جایی نگه دارند که ثبات و امنیت حاکم باشد و چشم انداز روشنی از فضای رشد و سرمایه گذاری پیش رو باشد. در واقع آمار ورود یا خروج سرمایه ارزی به کشور، نه‌ فقط یک متغیر اقتصادی، بلکه انعکاسی از ارزیابی فعالان اقتصادی در مورد ظرفیت رشد و توسعه سرمایه‌گذاری در کشور است. واقعیت تلخ و ناراحت‌کننده این است که در ایران، از 1384 تا امروز، به دلایل گوناگون، فضای مناسبی برای سرمایه‌گذاری و رشد اقتصادی سالم و غیررانتی نبوده است.
در سال‌های 1390 و 1391، سیاست‌های اقتصادی گیج‌کننده و مبهم دولت‌های نهم و دهم عامل اول برای ناامن شدن فضای سرمایه‌گذاری بود. چنانچه در شرایطی که دوره وفور درآمد ارزی برای کشور بود؛ اما راه‌های توسعه سرمایه‌گذاری و انباشت سرمایه در ایران را مسدود کرده و موجب افزایش تمایل برای خروج سرمایه از کشور شده بود.
با تغییر دولت در سال 1392 و روی کار آمدن دولت یازدهم که سیاست اعتدال و صلح را راهبرد خود اعلام کرده بود، روند مهاجرت سرمایه از کشور همچنان ادامه دار ماند. این در حالی است که بانک مرکزی از دادن آمار‌های رسمی در زمینه وضعیت خروج ارز از کشور اجتناب می‌کند؛ اما تخمین‌هایی که از زبان سیاستمداران و کارشناسان در رسانه‌ها و اخبار منعکس می‌شود؛ بیانگر بهتر شدن روند خروج سرمایه از کشور نیست. چنانچه محمدرضا پورابراهیمی در گفتگو با خبرنگار تسنیم از خروج 30 میلیارد دلار سرمایه در ماه‌های پایانی سال 96 خبر داده بود. صندوق بین‌المللی پول نیز در گزارش دوره‌ای خود از اقتصاد ایران، میزان خروج سرمایه از ایران را حدود 27 میلیارد دلار برآورد کرده است.
هر چند این موضوع با توجه به التهابات ارزی سال 97 توجیه شد، اما معاون وقت وزیر اقتصاد اعلام کرد: در سال 97، از مجموع بیش از 44 میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات غیرنفتی کشور، 30 میلیارد دلار آن، نه به صورت کالا و نه در هیچ قالب دیگری وارد کشور نشده است.
هادی حق شناس اقتصاددان در گفتگو با فرارو در این باره گفت: دو بحث در ارتباط با تراز بازرگانی خارجی وجود دارد. یک مفهوم ساده تراز بازرگانی خارجی این است که واردات ایران بیش از صادرات باشد که در این حالت تراز منفی است به عنوان مثال ما اگر سالی 100 میلیارد دلار کالا وارد کنیم و 50 میلیارد دلار صادر کنیم تراز بازرگانی منفی 50 میلیون دلار خواهد بود و اگر این بالعکس باشد تراز مثبت 50 میلیارد دلار خواهد بود.
وی افزود: تراز مثبت و منفی ضرورتا پدیده منفی نیست. باید دید نوع کالایی که صادر یا وارد کردیم چه نوع کالایی خواهد بود. طبیعتا اگر کالای سرمایه‌ای در واردات و محصول نهایی در صادارات بیشتر باشد این تراز منفی در بلند مدت می‌تواند مثبت شود.
او ادامه داد: فرار سرمایه از اقتصاد ایران با این تراز بازرگانی کمی معنا و مفهوم متفاوتی دارد. فرار سرمایه دیگر در مقوله واردات و صادرت نمی‌گنجد و اسمش مشخص است فرار سرمایه است که این فرار به دلایل مختلف است. مهمترین دلایل سیاسی یا نا اطمینایی است که موجب فرار سرمایه می‌شود. وقتی موضوع تحریم مطرح است نااطمینانی در کشور ایجاد می‌کند سرمایه به جای ورود به کشور از کشور خارج می‌شود و در کشور‌های دیگر سرمایه گذاری می‌شود. در ایران متغیر سیاسی اثرگذار است. چون به لحاظ اقتصادی سرمایه گذاری در ایران به دلیل تورم مقرون به صرفه است. درست است تورم به ضرر مصرف کننده است، اما تورم به نفع تولید کننده است که کالا را به ویژه کالای خارجی را تولید کند و بفروشد.
وی افزود: در مجموع فرار سرمایه ناشی از متغیر‌های اقتصادی و سیاسی است، اما در ایران عمدتا به دلایل سیاسی و نااطمینانی رخ می‌دهد.
حق شناس درباره تبعات فرار سرمایه اظهار کرد: فرار سرمایه موجب می‌شود تا در بازار ارز با نوسانات قیمت ارز مواجه شویم. حجم سرمایه گذاری کاهش پیدا کند. زیرساخت‌ها به اتمام نرسد. فرار سرمایه تراز بازرگانی را منفی می‌کند و در یک کلام با فرار سرمایه، رشد سرمایه گذاری متعادل نخواهد شد.
این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: برای حل این مسئله باید دلایل را پیدا کرد. اگر متغیر‌های اقتصادی عامل فرار سرمایه است باید متغیر‌های اقتصادی حل شود. به عنوان مثال نرخ تورم یا رشد اقتصادی یا فضای کسب و کار یا فرایند صدور موافقتنامه اصولی اگر این متغیر‌ها موجب فرار سرمایه است باید اصلاح شوند. اگر دلایل سیاسی است طبیعتا باید به سرمایه گذاران اطمینان داد و امنیت سرمایه گذاری در کشور را فراهم کرد. در کل باید متناسب با منشأ فرار خروج سرمایه اقدام انجام داد.
وی با اشاره به اینکه اگر گشایش اقتصادی دولت مربوط به اوراق نفتی ارزی باشد درباره تاثیر این طرح بر خروج سرمایه از کشور، افزود: هر طرحی که برای سرمایه گذاری جذاب باشد می‌تواند مانع از فرار سرمایه باشد. اما نباید انتظار داشته باشیم با یک راهبرد یا سیاست اصل مشکل فرار سرمایه را حل کنیم. عرضه اوراق نفتی می‌تواند برای کسانی که در پی سرمایه گذاری پرریسک هستند جذاب باشد. اما باید تأکید کرد درست است که هر طرحی می‌تواند بر خروج سرمایه از کشور اثرگذار باشد، ولی با یک برنامه نمی‌توان مانع از خروج سرمایه از کشور شد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

زندگی‌های کودکان کار با طعم «شکلات تلخ»

چهره ها/ روزبه نعمت اللهی و رنج و غصه چندساله

چهره ها/ نظر بهرام رادان درباره اسب و سوارکاری

از کرخه تا راین؛ اثری ماندگار از فداکاری جوانمردان تاریخ

چهره ها/ سام نوری و کیک تولدش

حسن باستانی: تولید تئاتر فعلا عاقلانه نیست

به بهانه بازپخش خانه سبز؛ سبد سبد ستاره

آخرِ آخرین تابستان علی قمصری

«فراموشم کن» تقدیم به طرفداران حمید هیراد

مهار آتش سوزی درمنطقه رزان لشکنار کجور

برنامه مدیریت جامع تالاب گندمان تصویب شد

دعوت از سازمانها و تشکلهای زیست محیطی استان قزوین در نهادهای تصمیم ساز و تصمیم گیر استان

بودجه 40 میلیون دلاری برای پیشگیری از تولید پسماند

نگرانی یک پزشک از شیب تند کرونا در تهران

عروسی زن تهرانی به قتل منتهی شد

پیشنهاد ابتکار برای درج نام مادر روی کارتهای ملی

وحشت از زنی با عینک دودی و ماسک!

پلیس فتا: واکسن آنفلوآنزا فروش اینترنتی ندارد

زن محکوم به قصاص به کمک خواننده پاپ آزاد شد

متقاضیان دریافت کارت سوخت به کجا مراجعه کنند؟

دلیل ترجیح وزیر آموزش و پرورش به آموزش حضوری

سگی که مظنون اصلی قتل شد

شامپانزه‌ها هم تا آخر عمر از یتیم بودن رنج می‌کشند!

خبر خوب برای عینکی ها؛ تاثیر خارق‌العاده استفاده از عینک در پیشگیری از ابتلا به کرونا

خورشید فردا در نقطه اعتدال پاییزی قرار می‌گیرد

آناناس سلاح جدید ضد کرونا

تهدید فریدون مشیری برای خواندن «بی تو مهتاب شبی...»!

خاطراتی از سفر شمال آخر شهریور

یک کتاب خوب/ دستورالعمل ساده برای خانه‌دارشدن

زندگی‌ پرفراز و نشیب رئیس پلیس ایرانی لندن

نزدیک به 3 هزار نفر در خراسان شمالی متقاضی مسکن کارگری شدند

20میلیارد ریال از طرح های مشاغل خانگی سمنان به بانک های عامل معرفی شد

افتتاح دبیرخانه طرح ملی توسعه مشاغل خانگی در یزد

ارتقای اشتغال مولد همراه با مهارت آموزی، منجر به جذب نیروهای متخصص بومی می شود

ارائه تسهیلات 6 میلیارد ریالی به تعاونی‌های تولید کننده ماسک و پوشاک بیمارستانی

توزیع یک وعده غذای گرم با هدف بهبود تغذیه کودکان مناطق محروم و روستایی استان مرکزی

راه‌اندازی کانون خلاقیت در مراکز فنی و حرفه‌ای زنجان

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی کرمانشاه از پیش بینی بیش از 47 هزار فرصت شغلی خبر داد

بیش از 115 میلیارد تومان تسهیلات کرونا در قزوین پرداخت شد

17 تعاونی برتر استان سمنان تجلیل شدند

نقش رسانه های ارتباط جمعی در گسترش فرهنگ تعاون حائز اهمیت است

​معاون روابط کار از کاهش شکایات کارگری خبر داد

واکنش بازار به دستورخروج از بورس

فرمانده سپاه: تمام عوامل ترور سردار سلیمانی را می‌زنیم

جدایی تروییکای اروپایی از امریکا

امریکا در شورای امنیت پیشاپیش شکست‌خورده است

آمریکا عصبانی است، سوت می‌زند

سه کشور اروپایی کوتاه نیامدند؛ ادعای آمریکا فاقد اثر قانونی است

توقف آموزش سلامت روان دانش‌آموزان را به مخاطره می‌اندازد

منتقدان بازگشایی مدارس راه حل ارایه کنند