راه ترقی

آخرين مطالب

اهمیت تسهیل قرار وثیقه برای متهمان مقالات

اهمیت تسهیل قرار وثیقه برای متهمان
  بزرگنمايي:

راه ترقی - ایران / متن پیش رو در ایران منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست
علی نجفی توانا| در امور کیفری قریب به اتفاق کشورهای جهان، هنگامی که فردی به استناد دلایل، متهم به ارتکاب جرمی می‌‏شود، با توجه به نوع جرم، خسارات وارده به قربانی جرم، درجه خطرناکی مجرم، بیم از دست رفتن دلایل، تبانی با شهود و... قاضی تحقیق، بازپرس، دادیار یا قاضی دادگاه مبادرت به صدور قرار تأمین کیفری می‌کنند. درجات این قرار و نوع آن، از قرارهای بسیار سبک مانند قول شرف به حضور یا قول به عدم خروج از حوزه قضایی و قرار کفالت بوده و در موارد زیادی هم به وثیقه یا بازداشت موقت می‎انجامد.
در سه دهه اخیر و در پی تحول علمی در سیاست جنایی تقنینی، نوع قرارهای جایگزین نیز به این قرارها اضافه شده که هدف آنها، جلوگیری از اثرات منفی قرارهای تأمین کیفری و در عین حال کم کردن هزینه بازداشتگاه‎های نظام قضایی و تعدیل کردن قرارهای تأمین کیفری است که متناسب با شخصیت متهم، سابقه کیفری و میزان اصلاح‎پذیری از آنها استفاده می‌شود. براساس قوانین کشور ما، قرارهای صادره اولاً براساس تقاضای شاکی، دوماً با لحاظ قرار دادن جنبه خطرناکی و عمومی جرم و سوماً به لحاظ میزان خسارتی که وارد شده تعیین می‎شود که در جرایم متوسط به بالا عمدتاً وثیقه و بازداشت است؛ البته در جرایمی مانند مواد مخدر، قتل، جرایم علیه امنیت، اسیدپاشی، ضرب و جرح با چاقو و صدمات جسمانی و ارتشا و اختلاس، صدور قرار بازداشت الزامی است. در مورد این نوع بازداشت‌ها و قرارهای وثیقه‎ای که متهمان نمی‌توانند با تودیع یا پرداخت وجه الضمان از آن استفاده کنند معمولاً قرار بازداشت جایگزین می‎شود و شخص تا زمان تودیع وثیقه در بازداشت می‎ماند. از همین رو، تعداد زیادی از متهمان با وجود اینکه اصل برائت باید در مورد آنها رعایت شود اما در بند موقت، بازداشت می‎شوند. در زمان ریاست مرحوم آیت ‏الله هاشمی شاهرودی بر قوه قضائیه و پس‌ از آن آیت‎الله آملی لاریجانی و اکنون هم در دوران ریاست آیت‎الله رئیسی، با بخشنامه‎ها، دستورالعمل‎ها و توصیه‎های ارشادی و اداری این مقامات مواجه بوده‎ایم که سعی می‌کردند تلطیفی در صدور قرار بازداشت و بازداشت بدل از وثیقه از سوی قضات در مرحله تحقیقات مقدماتی به عمل آید؛ البته بعد از سال 94 که قانون آیین دادرسی کیفری جنبه اجرایی پیدا کرد و در میان قرارهای نظارت قضایی تا حد زیادی صدور قرارهای بازداشت بدل از وثیقه را تعدیل کرد، اما از زمان روی کار آمدن آقای رئیسی این توصیه به قضات شد که به‌دلیل حجم زیاد افرادی که به‌طور موقت بازداشت
می‏ شوند یا به‌علت عدم تودیع وثیقه به حبس احتیاطی می‎روند، در صدور قرار دقت بیشتری داشته باشند. رئیس قوه ‎قضائیه تأکید بر استفاده حداکثری از قرارهای جایگزین بازداشت و توصیه به رعایت حال متهمین در زمان صدور قرار بازداشت داشته است. برآیند این توصیه این بود که قضات سعی کنند با قرارهایی مانند کفالت یا التزام به حضور یا سایر قرارهای جایگزین از صدور قرار منجر به بازداشت اجتناب کنند تا به این وسیله از جمعیت کیفری متهمان بازداشتی جلوگیری به‌عمل آید. قطعاً با چنین اقدامی از تحمیل تبعات منفی بر زندانیان هم جلوگیری خواهد شد. زمانی ‏که قرار بازداشت برای کسی صادر می‌‏کنیم یا وثیقه‎ای برای متهم تعیین می‌کنیم که به‌دلیل عدم توانایی منجر به بازداشت او می‎شود، چند نتیجه نامناسب برای فرد، خانواده، جامعه و نظام قضایی و انتظامی کشور ایجاد می‎شود. ترس از زندان از بین می‎رود، شخص دچار افسردگی می‎شود، متهم حیثیت اجتماعی و صنفی خود را از دست می‎دهد و از لحاظ خانوادگی حیثیتش مخدوش می‎شود. از همه مهمتر اینکه نوعی ضدیت نسبت به جامعه پیدا می‎کند و ضمن آموزش روش‎های بزهکاری وقتی که از زندان مرخص شود، قدرت آشتی پذیری، اصلاح و درمان وی به حداقل رسیده و اتفاقاً از میان همین افراد هم هستند که شانس زیادی در تکرار جرم خواهند داشت. آیت‎الله رئیسی هدف کم کردن جمعیت کیفری بویژه در میان متهمان در حبس احتیاطی را جست‌و‌جو می‌کند. به گمان من این حرکت بسیار ارزنده‎ای است که ایشان با برخورداری از آموزه ‏های علم کیفرشناسی این نوع تدابیر را پیگیری می‎کند. امیدواریم که این شیوه مدیریتی در سایر بخش‏ ها از جمله اقتصادی، جنبه اجرایی پیدا کند تا در کنار استانداردهای حقوق عامه و بشری بتوانیم سیستم قضایی را به نوعی اداره کنیم که حقوق متهم و شاکی بدون تعطیلی قوانین آمره رعایت شود.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

گام مثبت عمران خان

سرمقاله کیهان/ جمهوری جهانی اربعین

سرمقاله رسالت/ حماسه اربعین، مردمی‌ترین رویداد تاریخ

سرمقاله شرق/ مدیریت بحران در ایران؟

سرمقاله ایران/ ریشه بحران

سرمقاله اعتماد/ دیپلماسی جهادی

سرمقاله دنیای اقتصاد/ شش نکته برای مولدسازی دارایی‌ها

سرمقاله حمایت/ عزت سپاه را بیشتر کردند

سرمقاله جام جم/ پیام سفر عمران‌خان

سرمقاله مردم سالاری/ معمای پیچیده کردستان سوریه

سرمقاله جمهوری اسلامی/ تعامل با همسایگان

سرمقاله خراسان/ گسل خطرناک پشت آمارهای مثبت اقتصادی

تحولات میدانی "شمال سوریه" پنج روز پس از یورش ترکیه

ناگفته‌های عملیات 12 روزه «نصر من الله»

نظر "پوتین" درباره عامل حمله به تاسیسات نفتی آرامکو

وال استریت ژورنال: آرزوهای بن سلمان دود شد و هوا رفت!

گام تازه عربستان برای عادی سازی رابطه با اسرائیل

علامت‌ سوال‌های تیم ویلموتس

آیا سفر‌های محرمانه مشکلات را حل می‌کند؟

دلایل پیشروی سریع نیروهای ترکیه در شرق فرات

از مهم‌ترین خروجی‌های مجلس اول نخست‌وزیری رجایی بود

چرا ترکیه هنوز در ناتو حضور دارد؟

حیات دوباره داعش با «چشمه صلح» اردوغان

آینده روابط روسیه و عربستان در گروی نتایج سفر پوتین

معاون وزیر بهداشت: ماجرای "چنار محمودی" را می‌دانستیم اما محرمانه بود

بازنده پنهان بحران نفتکش‌ها

راز و رمز روزهای بورسی تهران

بوی بهبود از وضع اقتصاد

موسویان: آمریکا و ایران برای مذاکره جدی نیستند

کدهای محرمانه؛ ثبت اطلاعات مالی نمایندگان کدگذاری می‌شود

پول سعودی برای هزاران نظامی امریکایی

فرمول دلارزدایی چین

ورود زنان به ورزشگاه؛ مساله ساده‌تر از این حرف‌ها بود

پرزیدنت پنس!؛ پیش بینی "نیوزویک" از استیضاح ترامپ

عیار پیشگویی های بنزینی

چشم‌ غره اصلاح طلبان به مرعشی

تلاش برای به بی‌راهه‌ بردن انتخابات افغانستان

رودخانه خروشان تغییر

هر 2 جریان فکر می‌کردند هاشمی رقیب آنهاست

پشت‌پرده امتیاز تحصیلی‌خاص در دانشگاه آزاد

خبرگزاری دولتی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا شد

نگاهی به اسناد سازمان ملل متحد در خصوص جنگ اقلیمی

تلاش عمران‌خان برای مذاکره ایران و عربستان

حذف صوری نفت از بودجه؟

اصلاحات به روایت اصلاح‌طلبان؛ بی‌برنامه، بی‌کارنامه، اهل زد و بند!

وزارت اطلاعات چگونه پا گرفت

نفوذ فساد به بخش‌های نظارتی

خانه ساعتی چند؟

سرمقاله سیاست روز/ الزامات میانجی‌گری موفق

سرمقاله جوان/ اصلاح یارانه‌های پنهان فراموش شد هدف کسری بودجه است