راه ترقی

آخرين مطالب

چرخش سیاسی سعودی مقالات

چرخش سیاسی سعودی
  بزرگنمايي:

راه ترقی - اعتماد / متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و انتشار آن در آخرین خبر به معنای تایید تمام یا بخشی از آن نیست
احسان شمس/ عربستان سعودی از بدو تاسیس خود، همیشه سیاست خویشتندارانه و محتاطی را در عرصه بین‌المللی به نمایش می‌گذاشت. کشوری که مهد تندرویی اسلامی در قالب وهابی‌گری بوده و آن را به پاکستان و شمال آفریقا صادر می‌کرد در عین حال متحد استراتژیک غرب بود. هیچگاه دست خود را در تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی آشکار نمی‌کرده و همیشه از تصمیمات شتابزده و التهاب‌زا دوری می‌کرد. این سیاست ناشی از وابستگی کامل به آن طرف مرزها بود. از زمان قرارداد پترودلار-که بازی برد برد ایالات متحده و سعودی بود- عربستان جزیی تفکیک‌ناپذیر از سیاست خارجه ایالات متحده شد؛ اما این وابستگی را با زیرکی خنثی می‌کرد. سرمایه‌های سعودی در بانک‌های ایالات متحده به حدی است که خروج آنان لطمه جبران‌ناپذیری به اقتصاد ایالات متحده می‌زند. از طرف دیگری پیمان‌های بزرگ دفاعی، صنایع نظامی غرب را به ادامه حیات سعودی وابسته می‌کند. نفت سعودی گرچه به ظاهر در اختیار غرب است اما در خفا حیات غرب نیز در گروی آن است. پس درست است که در ظاهر سعودی سرسپردگی کامل به غرب دارد ولی این سرسپردگی به اعتیاد غرب به سعودی منجر شده است. یکی از لوازم این بازی زیرکانه، احتیاط در عرصه دیپلماسی است بنابراین عربستان موضع قاطعی در مقابل اسراییل نمی‌گرفت. همچنان از منابر مذهبی، آرمان فلسطین به گوش می‌رسد اما در عمل بی‌عملی حاکم است. در کنار اینها سعودی سعی در گسترش نفوذ منطقه‌ای خود نیز کرده است. رفتن صدام حسین همانقدر که به نفع ایران تمام شد به نفع سعودی نیز بود و توانست خود را از همسایه یاغی نجات دهد. پیمان طایف که به بحران لبنان پایان داد و پیمان مکه که دوران گذار عراق را به پایان رساند و بسیاری مانند این با رهبری عربستان رخ داد. پس سیاست خارجی عربستان بسیار فعال بوده و هست اما در راستای استراتژی خاص خود. این استراتژی گره زدن بیشتر امنیت غرب و منطقه به امنیت عربستان است.
این سیاست زیرکانه با آمدن ملک سلمان و پسر بلندپروازش به زیر کشیده شد. اکنون پنبه سعودی به شمشیری عریان در دست زنگی مست بدل شده و دخالت‌ها و جنگ‌ها(چه داخلی و چه خارجی) یکی‌یکی آغاز می‌شود. بن سلمان کودتاگونه برخلاف سنت، ولیعهد می‌شود. ساختار اجتماعی عربستان به سمت اسلام‌زدایی پیش می‌رود. شاهزادگان خلع سلاح، خلع قدرت و خلع پول می‌شوند. تقابل منطقه‌ای با ایران شدت می‌گیرد. قطر تحریم می‌شود. یمن به آتش کشیده شده و بازی خطرناکی در عراق، سوریه، لبنان آغاز می‌شود. کیست که نداند بن سلمان با نخست‌وزیر لبنان چه کرد؟ حمایت سعودی از جبهه النصره بر همه آشکار است. او به صراحت به عباس، رهبر تشکیلات خودگردان می‌گوید:«خفه شو و صلح را بپذیر». این سیاست با آمدن ترامپ گستاخانه‌تر می‌شود تا برسیم به آن نقطه عطف بزرگ در استانبول. واکنش جامعه جهانی به قتل خاشقجی نشان داد که دولت ملک سلمان بر لبه تیغ قدم برمی‌دارد و پس از آن نقطه عطف به یکباره سعودی آرام می‌گیرد.
ایا این قتل، نقطه عطفی بود که چرخش به سیاست گذشته را در سیاست عربستان باعث شد؟ آیا عربستان به سیاست خارجی ملک عبدالله و ملک فهد بازگشته است؟ چند قرینه برای پاسخ به این سوال وجود دارد: هنوز تحریم قطر پابرجاست؛ هنوز کوشنر برای معامله بزرگ قرن با بن سلمان دیدار می‌کند؛ هنوز از دیکتاتوری در بحرین حمایت می‌شود؛ هنوز یمن در آتش می‌سوزد؛ هنوز بحران لبنان، سوریه و عراق ادامه دارد؛ هنوز طالبان برای ایالات متحده خطر محسوب می‌شود و هنوز برای بر هم خوردن امنیت ترکیه دلار خرج می‌شود. پس باید گفت چرخشی رخ نداده بلکه صرفا هیاهوگری سعودی فروکش کرده است. عربستان سعودی تا قبل از حمله به تاسیسات آرامکو احساس می‌کرد که تنها قدرت منطقه‌ای است و غرب امنیت او را تضمین می‌کند، حال که خود پایگاه‌های امریکایی موشک‌باران می‌شود و ترامپ صرفا از کشته نشدن سربازان ابراز خرسندی می‌کند، معلوم می‌شود که سعودی تخم‌مرغ‌های خود را در سبد اشتباهی قرار داده است. این فروکش کردن ناشی از درک واقعی قدرت ایران، خرسندی از تحریم ایران و بدبین شدن به توان راهبردی ترامپ است. اما بن سلمان همچنان همان گرگی است که در کنسولگری استانبول از بوی خون مست شده بود.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

قیمت‌ها ثبات پیدا می‌کند؛ اگر دولت نظارت را جدی بگیرد

کرونا را سیاسی نکنید

آقای روحانی! اصل نظام بهانه آمریکاست

چه کسی سانسور می‌کند

چرا کرونا را جدی بگیریم؟

اعتیاد؛ از دیروز تا امروز

کرونا و بلاتکلیفی بازار شب عید

همبستگی ملی، رمز غلبه بر کرونا

سرمقاله خراسان/ آقای رئیسی! لطفا ورود کنید

سرمقاله کیهان/ راهی که نباید رفت

سرمقاله رسالت/ عبرت‌های انتخابات مجلس یازدهم

سرمقاله وطن امروز/ مدیریت بحران؛ تعادل میان اخبار مثبت و منفی

سرمقاله فرهیختگان/ فرهنگی‌‌شدن ویروس‌کرونا

سرمقاله اعتماد/ کرونا را عقیدتی نکنیم

سرمقاله شرق/ رد کلیات بودجه 99 و گسیختگی نظم حقوقی

سرمقاله دنیای اقتصاد/ دلال پدرسوخته مفت‌خور

سرمقاله ایران/ کرونا و پیشگیری اجتماعی آن

سرمقاله آرمان ملّی/ کارتن‌خواب‌ها را دریابیم

چرا سامانه پاتریوت مقابل حملات موشکی یمن ناکارآمد است؟

یک هفته حساس پیشِ‌روی ترکیه و سوریه

ترامپ از مودی چه می خواهد؟

اکونومیست: جهان آماده‌ی نبردی بزرگ می‌شود

ویروس کرونا، لحظه چرنوبیل شی جینپینگ

چرا پوتین ساختار سیاسی روسیه را تغییر داد؟

لیبرالیسم در پناه سوسیالیسم

عملکرد مجلس دهم، مشارکت را پایین آورد

سرلیست اصلاح‌ طلبان چگونه قربانی شد؟

مردم خواهان تغییر هستند

دمکرات‌ها و معضل برنی سندرز

آمریکا ابزار اقتصادی پیچیده‌ای در بغداد دارد

جای خالی مدیریت بحران در گردشگری

پیام‌های تازه یا تکرار مکررات؟

کمپین انتخاباتی ترامپ در هند

روز‌های سخت اصلاح‌ طلبان

تنگى‌نفس در اقتصاد ایران

کرونا سفر‌ را محدود کرد

مسئولیت مردم در قبال کرونا

در بیمارستان یافت‌آباد چه می‌گذرد

پیگیری در مدیریت بحران

تب ارز پایین می‌آید

کرونا؛ سنگ محک

چرا مشارکت انتخاباتی مردم کاهش یافت

مستند اقتصادی کرونای بنفش

ادعای آمریکایی درباره ویروس چینی

معنای رای تهران

خودتحریمی در بازار ارز

هنر جنگ با کرونا

4 رقیب در انتظار تصرف صندلی لاریجانی

معنای مشارکت 42 درصدی

جلیقه زردها با شعارهای ضد دولتی شهر «لیل» فرانسه را به هم ریختند