راه ترقی

آخرين مطالب

افت و خیز زبان عربی در مدار یادگیری فرهنگی

افت و خیز زبان عربی در مدار یادگیری
  بزرگنمايي:

راه ترقی- در حالی که عربی زبان دین مبین اسلام و یکی از شش زبان رسمی سازمان ملل متحد است، بررسی های میدانی نشان می دهد که درس عربی برای بسیاری از دانش آموزان کشورمان جزو دروسی است که در یادگیری مطالب آن با دشواری روبرو می شوند.
این مطلب را می توان هنگام گفت و گو با دانش آموزان یک مدرسه متوسطه دوره اول در منطقه 2 آموزش و پرورش تهران دریافت؛ از آن دانش آموزی که از متن کتاب درس عربی، دیگری که از یکنواختی کلاس و بیان معلم عربی و آن یکی که از سخت بودن دستور زبان و صرف چهارده گانه افعال می نالد.
در این میان، نکه قابل توجه در گفت و گوی دوستانه با دانش آموزان نگاه مشترک آنها به درس و زبان عربی بود؛ آنها به عربی به عنوان درسی که در آینده کاری و تحصیلی آنان کارآیی چندانی ندارد، می نگریستند، موضوعی که در درصدهای کنکور سراسری هم مشهود است.
این همه در حالی است که زبان عربی به عنوان زبان پایه دین مبین اسلام و زیربنای یادگیری کتاب آسمانی قرآن است و لازم است با تدریس و فضاسازی مناسب جایگاه بالای آن را حفظ کرد.
چگونگی تدریس زبان عربی و ضرورت درک اهمیت یادگیری این زبان از سوی فرزندان و دانش آموزان، خبرنگار علمی ایرنا را بر آن داشت تا به گفت و گو با مشاوران و مدرسان بپردازد.

**افت و خیزهای آموزش زبان عربی
«مهدی امیر اقبال» کارشناس و مشاور تحصیلی تغییر نظام های درسی آموزش و پرورش و به تبع آن تغییر محتوای کتاب های درس عربی را یکی از عوامل کاهش افت علاقمندی این درس در میان دانش آموزان و به نسبت کاهش میزان درصد آن در کنکور سراسری عنوان کرد و گفت: در نظام آموزشی سال 76 به قبل، قواعد زبان عربی به طور کامل توضیح داده می شد و سوال های عربی برای دانش آموزان نسبتا سهل و آسان بود اما با تغییر نظام آموزشی از سال 76 به این طرف و حذف برخی قواعد و توضیحات درس عربی، یادگیری و فهم آن برای دانش آموزان سخت تر شد. موضوعی که در نظام جدید وضع را بدتر کرد و تاکید صورت گرفته بر مکالمه عربی، دیگر جایی برای کسب درصدهای بالای کنکور باقی نگذاشت. مضاف بر این که عربی درسی است که مباحث آن به هم پیوسته است و در صورت عدم یادگیری یک مبحث، دیگری هم به مشکل برمی خورد.

**بی علاقگی دانش اموزان و تهاجم فرهنگی
وی ادامه داد: در این میان، تهاجم فرهنگی و هجمه ای هم که بر زبان عربی اعمال شده، بر کاهش حس یادگیری و کمرنگ شدن گرایش دانش آموزان به این درس بی تاثیر نبوده است به طوری که برخی از آنها تحت تاثیر القائات صورت گرفته، این پرسش را در ذهن دارند که چرا باید عربی بیاموزیم در حالی که تحصیل در رشته های پزشکی و مهندسی بی نیاز از آن است.
«کلیت این مسایل باعث شده است که وضعیت پاسخگویی به زبان عربی در کنکور به عنوان یک شاخص، روز به روز در شرایط حادتری قرار بگیرد. به عنوان مثال در کنکور 97 قریب به 30 هزار داوطلب در رشته ریاضی درس عربی را منفی زدند. 2850 نفر 50 تا 60 درصد، 544 نفر 80 تا 90 درصد، 147 نفر 90 تا 99 درصد و تنها 23نفر 100 درصد زدند. یعنی از مجموع 134 هزار و 58 نفری که در رشته ریاضی شرکت کردند، میانگین 14.1 دهمی درصد را شاهد هستیم.»
این مشاور تحصیلی این وضعیت را در میان داوطلبان رشته تجربی ناخوشایندتر عنوان کرد و یادآور شد: درصد کمتر از صفر، در درس عربی با میانگین منهای دو درصد، بیش از 86 هزار نفر بوده است. از صفر تا 10 درصد، 113 هزار نفر با میانگین 5 درصد، بین 30 تا 40 درصد در درس عربی 55 هزار نفر، بین 80 تا 90 درصد 8200 نفر و 90 تا 100 نزدیک به 3150 نفر زده اند با این توضیح که در رشته تجربی نزدیک به 600 هزار نفر شرکت کننده وجود داشت میانگین کل عربی در این رشته 21 درصد بوده است.
وی ادامه داد: فارغ از ضعف در تدریس، بی علاقگی دانش آموز نیز عملا کارایی تدریس را هم کمرنگ می کند و باعث می شود که دایره دشواری این درس برای دانش اموزان تنگ تر شود.

**موانع شکلی و محتوایی در برابر یادگیری درس عربی
از سوی دیگر، دکتر محمدصادق بهشتی مدرس تفسیر موضوعی قرآن و عربی در مراکز آموزشی و دانشگاه  مسائل شکلی و محتوایی را از جمله عوامل تاثیرگذار بر کاهش اقبال به زبان عربی دانست و گفت: منظور از عوامل شکلی به ظاهر کتاب های عربی و شیوه تدریس در مدارس بر می گردد. شیوه تدریسی که هنوز رنگ و بوی سنتی دارد و اغلب معلم محور است.
به بیان بهشتی، ممکن است در سایر دروس هم این وضعیت و دلایل آن مصداق پیدا کند اما از آن جهت که درس زبان عربی در مواردی دچار کم توجهی و گاه اعمال سلیقه های شخصی شده است، بیشتر از سایر دروس به تنوع و به روز بودن نیاز دارد.
وی یادآور شد: شیوه تدریس سنتی، معلم محور است و این معلم محور بودن روی یادگیری دانش آموزان موثر است. چرا که در این شیوه، شاهد یکنواختی در بیان مطالب و به کارگیری ناقص زبان بدن و عدم تغییر در چهره معلمان هستیم که این امر، تاثیر به سزایی در خستگی و کم شدن علاقه به درس دارد.
«در حالی که در فرآیند تدریس موثر و مطلوب، به کارگیری زبان بدن، فعال بودن معلمان، بهره گیری از دانش آموزان و همفکری و تبادل نظر با آنان در تدریس و کشاندن کلاس درس به سمت پرسش و پاسخ، جزو مولفه های اصلی است».
به بیان بهشتی، باید از شیوه متکلم وحده بودن معلم عبور کرد تا تعلیم به تدریس فعالانه تبدیل شود.گاهی برقرار کردن ارتباط روحی و روانی با دانش آموز در یادگیری و ایجاد انگیزه و ایجاد نگرش مثبت نسبت به آن درس تاثیر فراوانی دارد. به طور خاص در مورد درس عربی هم که امروزه دلزدگی هایی برای آن ایجاد شده بسیار موثر است.
وی در ادامه افزود: عامل محتوایی هم همانطور که از عنوان آن مشخص است، به محتوای کتاب ها و متون عربی برمی گردد که فارغ از دنیای مدرن و گستردگی فضای مجازی، از جذابیت و امروزی بودن خالی است.
افزودن متن های طنزگونه، شکستن ساختار متون جدی و استفاده از نرم افزارها یا دی وی دی هایی که دستور زبان عربی را به شیوه آهنگ گونه و ریتمیک آموزش دهد، راهکاری است که دکتر بهشتی برای تسهیل تدریس اثرگذار به آن اشاره کرد و افزود: ادبیاتی که فضاهی مجازی در قالب استیکرها میان دانش آموزان رایج کرده است یا استفاده از حکایت های دینی جذاب همراه با تصاویر مناسب در قالب کتاب های عربی، بر جذابیت آن می افزاید. همچنین بهره گیری از سی دی های فیلم های جذاب به زبان عربی که با کتاب همراه است، می تواند نقش مکمل را بازی کند.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

آموزش و پرورش به دنبال مشارکت مالی خانواده‌ها نیست

حضور 200 هنرمند از 20 استان روی صحنه موسیقی نواحی

"جلوه های عاشورایی" نمونه بصری ارزشمندی از ثبت هنر آیینی تعزیه است

ولایت حقه مهدویه را می‌توان در جریان عظیم اربعین مشاهده کرد

هفدهمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تبریز گشایش یافت

آئین‌نامه اجرایی قانون حمایت از هنرمندان و فعالان صنایع دستی به دولت ارسال شد

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی: نمایشگاه بین المللی کتاب تبریز در اقتصاد نشر موثر است

تصویب قانون کپی‌رایت باید درخواست جدی جامعه باشد

اطلاعات ما از شهر سوخته فقط 5 درصد است

«گذر قلم»؛ نمایشگاهی به مناسبت روز جهانی خودنویس

«ربع رشیدی» در مسیر جهانی شدن

زمینه حضور گردشگران علمی به یزد فراهم شود

روایت تلویزیون عراق از سیل سفر عاشقان به کربلا

پوشش زنان بازیگر در فضای رسمی نبوده است

هر گونه ارتباط زم با مرجعیت عالی عراق یا دفتر ایشان تکذیب شد

«اربعینی ها» انتخاب شده اند

بشریت از ازل تا ابد زیر لوای امام حسین (ع) است

پایان آذرماه آخرین مهلت ارسال اثر به جشنواره هنری «مهر مادر»

معاون اول رئیس‌جمهوری هنرستان زینبیه دماوند را افتتاح کرد

یونسکو به دنبال ترویج دسترسی آزاد به محتوا و فناوری است

بستری شدن آیت الله مکارم شیرازی در تهران

تنها ایرانی برنده جایزه گرمی در باره این مسابقه جهانی چه گفت؟

فراخوان نهمین سالانه هنر معاصر پرسبوک منتشر شد

هیچ نمایش وحدتی برتر از نمایش وحدت در اربعین حسینی(ع) وجود ندارد

ثبت ملی 6 اثر فرهنگی‌تاریخی استان فارس ابلاغ شد

کدام افراد بیشتر در راهپیمایی اربعین شرکت می‌کنند؟

اربعین ماندگاری حرکت امام حسین (ع) را مستمرتر کرده است

جاسمی: شرایط برای برگزاری راهپیمایی اربعین در عراق خوب است

تفاهم‌نامه‌های فرهنگی باهدف توسعه زیرساخت‌های فارس به امضا می‌رسد

ابلاغ دستورالعمل راهیان نور جهت حمایت از حماسه اربعین حسینی

ارزشیابی و تدریس در آموزش و پرورش کیفیت ندارد

هیات منصفه مطبوعات انتخاب شدند

ثبت بیش از 10 هزار درخواست درسامانه دسترسی آزاد به اطلاعات

هفتمین کنگره ادبیات پایداری برگزار می‌شود

80 درصد سوادآموزان بانوان هستند

خصوصی‌سازی تئاتر هویت گیشه را تغییر می‌دهد

شمار زایران ایرانی اربعین حسینی پنج برابر شده است

آنها که از عظمت اربعین به وحشت افتاده اند

رقابت سالم و عادلانه در همه زمینه‌ها موجب تحرک و پیشرفت است

بانک اطلاعاتی بناهای تاریخی ایجاد می‌شود

گردشگری ادبی در اصفهان، ظرفیتی ناشناخته اما پردرآمد

کودک شاد و امیدوار بهتر از کودک درس‌خوان است

مسیر عدالت آموزشی بدون معلمان به سرانجام نمی‌رسد

دروازه‌ها رو به کربلا باز است

رسانه‌ها از شیوه‌نامه جدید یارانه مطبوعات استقبال کردند

حضور وزیر کشور در آیین غبار روبی حضرت شاهچراغ (ع)

برگ‌تردد به جای گذرنامه و تاکید بر سامانه سماح برای زائرین اربعین

وزیر ارشاد درباره طرح گسستِ ملت‌های ایران و عراق هشدار داد

جزئیات بسته خدمات بیمه‌ای به زائران اربعین اعلام شد

لزوم ارتباط خانواده‌ها با دانشگاه