راه ترقی

آخرين مطالب

رئالیسم اطلاعات؛ نظریه‌ای در فیزیک که واقعیت ماده را نفی می‌کند اقتصاد

رئالیسم اطلاعات؛ نظریه‌ای در فیزیک که واقعیت ماده را نفی می‌کند
  بزرگنمايي:

راه ترقی - نظریه‌‌ای از دنیای فیزیک سر برآورده که بی‌‌پروایانه، «ماده» را در جهان، مفهومی زائد قلمداد کرده و تنها واقعیت غایی جهان را «اطلاعات» می‌داند.

مکس تگمارک ، نام فیزیکدانی جسور از مؤسسه‌ی فناوری ماساچوست است که در کتاب پیشین خود با نام «جهان ریاضی ما» تصویر تکان‌دهنده‌ی خود را از جهان این‌چنین به نمایش می‌گذارد: پروتون‌ها، اتم‌ها، مولکول‌ها، سلول‌ها و ستارگان همگی مفاهیمی زائد هستند، تنها دستگاه ریاضی مورداستفاده برای توصیف رفتار ماده، واقعی است و نه خود ماده. از دیدگاه تگمارک، جهان مجموعه‌ای از هویت‌های انتزاعی با روابطی میان آن‌ها است که می‌توان آن را به شیوه‌ای مستقل از این زوائد (یعنی ماده) توضیح داد. او «وجود» را تنها نوعی توصیف قلمداد می‌‌کند و آنچه را که در وهله‌‌ی اول توصیف شده، به‌‌کلی انکار می‌کند. جهان را از مفهوم ماده مبرا می‌‌داند و تنها واقعیت نهایی را «اطلاعات» تلقی می‌‌کند.
این مفهوم انتزاعی که «رئالیسم اطلاعات» نامیده می‌شود، ماهیتی فلسفی دارد؛ بااین‌‌حال، مفهومی است که از همان آغاز با دنیای فیزیک عجین بوده است. رئالیسم اطلاعات یک زیربنای فلسفی شناخته‌‌شده برای فیزیک دیجیتال است که شاید کشف انگیزه ‌ی چنین ارتباطی آن‌‌قدرها هم که به‌نظر می‌آید، دشوار نباشد. مقاله‌های مرتبط:
آیا زندگی ما واقعی است؟ آیا در یک شبیه‌سازی رایانه‌ای زندگی می‌کنیم؟
درواقع، طبق افسانه‌های یونان باستان، اگر ما اشیا را به‌‌صورت مداوم به قطعات کوچک و کوچک‌تر تقسیم کنیم، در پایان به ذراتی صُلب و غیرقابل تقسیم به نام اتم‌ها خواهیم رسید؛ ذراتی آنقدر فشرده که حتی تصور می‌‌شد شکل مشخصی داشته باشند. بااین‌حال، همان‌‌طور که درک ما از فیزیک پیشرفت کرد، ما متوجه شدیم که اتم‌ها خود قابل‌‌تقسیم به ذرات کوچک‌‌تری هستند و آن‌ ذرات نیز خود از ذرات کوچکتری ساخته شده‌‌اند و این روند آن‌‌قدر پیش می‌‌رود که درنهایت آن‌‌چه باقی می‌ماند، فاقد شکل و حالت جمود است. در اعماق زنجیره‌‌ی کوچک‌ترین‌ها در دنیای فیزیک ذرات، تنها موجودیت‌‌هایی ناپایدار باقی می‌‌مانند که ما آن‌ها را « انرژی » و «میدان» نام نهاده‌‌ایم؛ یعنی ابزارهایی مفهومی و انتزاعی برای توصیف طبیعت که به نظر می‌رسد خود فاقد هرگونه ماهیت واقعی و یکپارچه‌ای باشند. این بدان معنا است که از نگاه برخی فیزیکدانان، آن‌‌چه که ما به‌‌عنوان «ماده» خطاب می‌‌کنیم، با تمام صلابت و یکپارچگی‌‌ای که دارد تنها یک توهم است. تنها آن دستگاه ریاضی که فیزیکدانان در نظریه‌های خود ابداع می‌کنند، واقعی است و نه آن جهان درک‌‌شده‌‌ای که این دستگاه در وهله‌‌ی اول برای توصیف آن ایجاد شده بود. از دیدگاه این گروه، چنین نتیجه‌گیری غیرمعمولی خود پیامدی از نظریه است، نه یک گزاره‌‌ی بدیهی خودمغلوب. بر طبق نظریه‌ی جدید، آن‌‌چه که ما به‌‌عنوان «ماده» خطاب می‌‌کنیم، با تمام صلابت و یکپارچگی‌‌ ظاهری آن، تنها یک توهم است
درواقع، بنابر اظهارات طرفداران رئالیسم اطلاعات، ماده خود از پردازش اطلاعات مشتق می‌شود و نه از راه‌‌های دیگر. حتی مفاهیمی نظیر ذهن و روان (یا روح) خود پدیده‌‌هایی مشتق‌‌شده از دستکاری اطلاعات انتزاعی هستند. اما پرسش اصلی اینجا است که معنای دقیق خود «اطلاعات» چه می‌‌تواند باشد؛ آن هم در شرایطی که از ابتدای امر، هیچ‌‌گونه بستر فیزیکی یا ذهنی برای میزبانی این اطلاعات وجود ندارد. یکی از تفاسیر چنین است که بگوییم اطلاعات خود مفهومی اولیه است که می‌تواند به‌‌صورت مستقل از ذهن و ماده وجود داشته باشد. اما درک واضح و کامل چنین گزاره‌‌ای خود مقوله‌‌ای متفاوت است. برای مقایسه می‌‌توان گفت نظیر آنچه در داستان «آلیس در سرزمین عجایب» (نوشته‌‌ی لوییس کارول) روی می‌‌دهد، روی کاغذ شاید به‌‌راحتی بتوان تصور کرد که چگونه ممکن است که پوزخند گربه‌‌ی داستان به‌‌نام چِشِر حتی پس از ناپدیدشدنش نیز همچنان باقی می‌‌ماند؛ اما اینکه چگونه چنین چیزی واقعا در مقام عمل ممکن است، خود مقوله‌‌ای کاملا متفاوت است. درک شهودی ما از مفهوم اطلاعات (مطابق تعاریف کلود شانون در سال 1948) چنین است که اطلاعات تنها «معیاری برای تعداد حالات ممکن در یک سیستم مستقل موجود» است. پس مطابق چنین تعریفی، اطلاعات خود از ویژگی‌‌های یک زیرلایه‌‌ی بنیادین است که پیکربندی‌‌های ممکن این زیرلایه را تعریف می‌‌کند و این ویژگی طبعا نمی‌‌تواند خود موجودیتی مستقل داشته باشد.
گفتن اینکه اطلاعات خود به‌‌صورت مستقل وجود دارد، مانند آن است که از فرفره‌‌ای بدون محور سخن بگویم؛ یا موجی بدون آب، رقصی بدون رقصنده یا آن‌‌گونه که لوییس کارول روایت می‌‌کند از لبخند گربه‌‌ی چشر بدون وجود خود گربه. این به‌‌منزله‌‌ی ارائه‌‌ی یک گزاره‌‌ی ادبی است که صرفا می‌توان گفت از لحاظ دستوری مشکلی ندارد ولی از باطن، عاری از هرگونه معنایی است؛ یک نوع بازی با کلمات که معنایی بیشتر از یک توهم ندارد. مشکل اینجا است که بنابر تعریف کلاسیک ارائه‌شده ازسوی کلود شانون، «اطلاعات» نمی‌تواند موجودیتی مستقل داشته باشد
می‌‌توان پیشاپیش حدس زد که طرفداران جدی نظریه‌‌ی رئالیسم اطلاعات، خود به چنین انتقاداتی کاملا واقف هستند. پس موضع این گروه در قبال چنین انتقاداتی چگونه است؟ شاید فرازی از سخنان لوسیانو فلوریدی ، استاد فلسفه و اخلاق اطلاعات از دانشگاه اکسفورد در سرفصلی با نام « طبیعت اطلاعات » اندکی راهگشا باشد: اطلاعات اغلب درقالب پدیده‌‌ی چندشکلی و مفهومی چندمعنایی شناخته می‌‌شود. پس درواقع، این مفهوم می‌تواند بسته‌‌به سطح انتزاع موردقبول، مجموعه‌ی الزامات و نقطه‌‌ی مطلوب ما در نظریه، با چندین و چند تعریف در ارتباط باشد. اطلاعات همچنان یک مفهوم مبهم باقی می‌ماند. وجود چنین ابهامی، یک نوع سیالیت مفهومی به رئالیسم اطلاعات می‌‌بخشد که ردکردن این نظریه‌‌ی را غیرممکن می‌‌کند. به این فکر کنید که اگر اولین انتخاب بدوی ما یک مفهوم دست‌‌نیافتنی باشد، پس چطور می‌‌توان آن را با قاطعیت رد کرد؟ در تصدیق این احتمال که اطلاعات ممکن است «یک شبکه از مفاهیم باشد که از لحاظ منطقی وابسته ولی متقابلا ساده‌‌نشدنی هستند»، فلوریدی بر این باور است که این ویژگی دست‌‌نیافتنی کاملا ذاتی و غیرقابل‌‌حل است. البته باتوجه به اینکه بسیاری از مفاهیم طبیعی دیگر نیز فراتر از توان ادراک بشر قرار می‌‌گیرند، این نوع «ابهام» چندان معضل تازه‌‌ای نبوده و نیست و ازاین‌‌رو قضاوت درمورد اینکه چه‌‌زمانی این مفاهیم در حوزه‌‌ی درک بشر قرار می‌‌گیرند، کمی مشکل است. واقعیت این است که ما تنها این مفهوم را ابداع کرده‌‌ایم و باید منتظر بمانیم تا ببینیم آیا نهایتا قادر خواهیم بود که شفافیت کافی را برای درک آن ایجاد کنیم یا اینکه این مفهوم‌‌سازی ما همچنان مبهم و بی‌‌معنا باقی خواهد ماند. بدیهی است درصورت تحقق گزاره‌‌ی دوم، عملا بی‌‌معنی است که موجودیتی اولیه برای مفهوم اطلاعات قائل شویم. بااین‌‌وجود، غیرقابل‌‌دفاع بودن نظریه‌‌ی رئالیسم اطلاعات نمی‌‌تواند صورت مسئله‌‌ی اصلی را (که ما را به این نقطه رسانده بود) پاک کند. همان درکی که به ما می‌‌گوید طبق یافته‌‌های فیزیک ذرات، ماده درواقع یک مفهوم انتزاعی و خیالی است. چیزی که ما آن را «ماده» می‌نامیم، یک انتزاع خالص است. به‌‌راستی چگونه نگاه نزدیک‌‌تر ما به ذات ماده باعث شده که تمامی تصورات ما درباره‌‌ی صلب‌‌بودن و یکپارچگی جهان به‌‌یکباره ناپدید شود؟
برای درک این معما، ما نیازی به بازی با مفاهیم مطرح‌‌شده در رئالیسم اطلاعات نخواهیم داشت. در عوض، ما باید به آنچه که همین‌‌حالا در اختیار ما قرار دارد، اکتفا کنیم: جمود و یکپارچگی از جمله مشخصه‌‌هایی هستند که در دایره‌‌ی ادراک تجربی ما قرار می‌‌گیرند. جهان اندازه‌گیری‌‌شده، مدل‌‌سازی‌‌شده و درنهایت پیش‌‌بینی ‌‌شده ازسوی فیزیک، دنیای مشاهده و ادراک است که در حوزه‌‌ی علوم نظری قرار می‌‌گیرد. باید دانست که تمامی این تصورات ذهنی و انتزاعات تنها در حوزه‌‌ی توصیفات ما درمورد جهان قرار می‌‌گیرند و نه در خود جهان. نتیجه‌‌ی نهایی این نوع استنتاج جسورانه آن است که قبول کنیم جهان سرتاسر یک ساختار ذهنی است که روی پرده‌‌ی ادراک ما نقش بسته است
آنچه که باعث سردرگمی ما شده است تعارض میان ادراکات ما و زیربنای واقعی موجود در پس این ادراک‌‌های ماست. ما سعی می‌کنیم جمود و یکپارچگی این دنیایی که درک کرده‌‌ایم را در دل واقعیت زیربنایی آن نیز بیابیم. بااین‌حال، یک دنیای غیرذهنی بدون شک انتزاعی است و از آنجاکه جمود و یکپارچگی مشخصه‌‌هایی ناشی از تجربیات ما هستند، پس قادر نیستیم آن‌‌ها را در دل این واقعیت بیابیم. مسئله‌ای که ما با آن رو‌به‌رو هستیم، صرفا یک محصول فکری است ، چیزی که ما تنها به‌‌خاطر عادات نظری و تعصبات فکری، از پیش خود ابداع کرده‌‌ایم. تگمارک با درنظر گرفتن ماده به‌‌عنوان چیزی در جهان خارج و مستقل از ذهن، به‌‌درستی استنتاج می‌‌کند که ماده درواقع مفهوهی زائد و غیرضروری است؛ اما نتیجه‌‌ی نهایی این نوع استنتاج جسورانه آن است که قبول کنیم جهان سرتاسر یک ساختار ذهنی است که روی پرده‌‌ی ادراک ما نقش بسته است. دنیای ریاضیاتی تگمارک ذاتا یک دنیای ذهنی است که در آن تمامی دیگر مفاهیم دنیای ریاضیات (نظیر اعداد، مجموعه‌‌ها، معادلات) نیز حضور دارند. همان‌‌طور که برناردو کاستراپ در کتاب جدید خود باعنوان « ایده‌‌ی جهان » به‌‌تفصیل توضیح داده، هیچ‌‌یک از این‌‌گونه نظریات بر «نفس‌‌گرایی» دلالت ندارند. درست است که «دنیای ذهنی» تنها در ذهن حضور دارد، اما این حضور تنها محدود به ذهن شخص شما نیست؛ بلکه این دنیا در حوزه‌‌ای از قلمروهای ذهنی فراتر از اشخاص جای گرفته که پس از مشاهده و پردازش ازسوی ذهن تک‌‌تک ما، خود را به‌‌صورت واقعیتی فیزیکی (با تمام یکپارچگی، جمود و قطعیت) به ما نشان می‌‌دهد. مقصدی که علم فیزیک سعی دارد ما را به‌‌سوی آن رهنمون ‌‌کند، همین دنیای ذهنی است و نه آن بازی با کلماتی که در رئالیسم اطلاعاتی با آن مواجه هستیم.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

کاهش 50 تومانی نرخ دلار

آنر پلی به EMUI 10 مبتنی‌بر اندروید 10 به‌روزرسانی نخواهد شد

تم تیره iOS 13 تأثیر شگفت‌انگیزی بر بهبود عملکرد باتری آیفون می‌گذارد

حفره امنیتی حسگر اثرانگشت گلکسی نوت 10 و اس 10 سامسونگ هفته آینده رفع خواهد شد

تقابل بانک مرکزی و مدیران خودروسازی؛ بحران تازه در صنعت ایران

گویا بانک مرکزی نمی‌خواهد رونق تولید محقق شود

رندرهای مفهومی مک بوک پرو 16 اینچ اپل منتشر شدند

شیائومی در سال 2020 بیش از 10 گوشی 5G عرضه می‌کند

آمازون برای کسب سهم گوگل در بازار تبلیغات جست‌وجو تلاش می‌کند

تپ‌سی به مناسبت روز ورزش و تندرستی به رانندگانش خدمات می‌دهد

کاربران آیفون برخلاف کاربران پیکسل 4 به فضای نامحدود گوگل فوتوز دسترسی دارند

آموزش دانگرید از macOS کاتالینا به macOS موهاوی

محققان الگوریتم شبکه عصبی با قابلیت بازسازی تصاویر تار توسعه دادند

شروع نظرسنجی ششمین دوره جشن موسیقی ما

کنترلر گوگل استیدیا از ابتدای کار به‌صورت بی‌سیم با گوشی و رایانه کار نمی‌کند

رازهایی از مراسم رونمایی اپل که برای هر کسب‌وکاری مفید است

تلاش باستان‌شناسان دیجیتالی برای رمزگشایی از یک بازی ویدیویی اسرارآمیز

تکامل: شاید ما تنها حیات هوشمند موجود در جهان باشیم

جگوار لندرور از نمایشگر HUD سه بعدی واقعیت افزوده استفاده خواهد کرد

چاقی و انباشت چربی در ریه‌ها هم می‌تواند دردسر بیافریند

سیاره زهره در گذشته‌های دور مانند زمین نبوده است

فسیل Gen 5 مبتنی‌بر Wear OS از تماس تلفنی گوشی‌های آیفون پشتیبانی می‌کند

پوشش زنده متنی زومیت از نشست خبری سیزدهمین سالروز راه‌اندازی شبکه تلفن همراه ایرانسل [تمام شد]

صفحه‌کلید GBoard به‌زودی جملات را برای کاربران تکمیل می‌کند

دوربین میکرو چهارسوم PEN E-PL10 المپوس معرفی شد

استون مارتین DBS سوپرلجرا با طراحی دنیل کریگ و قیمت 700 هزار دلار راهی بازار می‌شود

مقایسه صرافی ارز دیجیتال بایننس و کوین بیس از نگاه کوین نیک

ایرانسل 43 درصد از سهم بازار تلفن‌همراه ایران را دراختیار دارد

ایرانسل جزئیاتی از عملکرد گروه اسنپ ارائه کرد

اپلیکیشن «ایرانسل من» از مرز 27 میلیون دانلود عبور کرده است

ایرانسل در 13 سال 42 هزار میلیارد تومان برای دولت درآمدزایی کرده است

فیلم‌های اکشن برتر سال 2019 از نگاه وب‌سایت راتن تومیتوز

هواوی نوا 5z معرفی شد

گوگل سیستم تشخیص چهره پیکسل 4 را ماه‌های آینده به‌‌روزرسانی می‌کند

زنگنه: بیش از 95 درصد ارز پتروشیمی‌ها به کشور باز می‌گردد

فاصله منابع‌طبیعی با مردم باید کم شود

کاهش سهم «شبه‌پول» ضد تورمی در اقتصاد کشور

لزوم افزایش سقف تسهیلات تامین مالی

تثبیت نرخ دلار در جایگاه 11 هزار و 400 تومانی

رشد اقتصادی غیرنفتی مثبت شد

تولید سکوی بازسازی شده اس پی دی 9 پارس جنوبی به ظرفیت حداکثری رسید

همتی: عرضه ارز در سامانه نیما بر تقاضا پیشی گرفته است

ترخیص خودروهای دپو شده، منتظر مصوبه دولت

افزایش نرخ رسمی یورو و کاهش پوند

دژپسند: بازار بورس پس از مدت کوتاهی به ثبات می‌رسد

پیش‌بینی جدید صندوق بین‌المللی پول از اقتصاد ایران

قیمت سکه، طلا و ارز در روز سه‌شنبه

عرضه بیش از 76 هزار تن فرآورده هیدروکربوری در بورس انرژی

اصلاح 80 درصدی مصوبات بازگشت ارز صادراتی

نیاز بازرگانان بندر چابهار به اعمال تخفیف‌های ویژه در بخش حمل‌ونقل