راه ترقی

آخرين مطالب

گزارش «ایران» از ارائه لایحه پلیس اطفال و نوجوانان به مجلس

اجرای عدالت برای حمایت از حقوق کودک معاونت امور زنان و خانواده

اجرای عدالت برای حمایت از حقوق کودک
  بزرگنمايي:

راه ترقی -

لایحه پلیس ویژه اطفال و نوجوانان در تاریخ 26 اردیبهشت ماه سال جاری طی تشریفات قانونی با هدف رفع موانع و مشکلات حقوقی اطفال به مجلس شورای اسلامی ارسال شد. کودکان به عنوان یکی از اقشار آسیب‌پذیر جامعه همواره نیازمند حفاظت در مقابل صدمات و آزارهای جسمی و روحی هستند. امروزه شاهد اتفاقات ناگواری در حوزه کودکان از جمله کودک آزاری و کار کودک هستیم از این رو تصویب قوانین حمایتی و پیش بینی ضمانت اجرای قوانین یکی از ضروریات جامعه محسوب می شود. به اعتقاد کارشناسان و متخصصان حوزه کودکان ونوجوانان، شکل‌گیری پلیس اطفال اقدامی موثر در این زمینه است اما باید مواردی در این لایحه بیشتر مورد توجه قرار گیرد تا اثرگذاری آن
افزایش یابد.
نقش کم رنگ نهادهای مدنی
فرشید یزدانی مدیرعامل انجمن حمایت از حقوق کودکان با تاکید بر اینکه پلیس اطفال یک وظیفه قانونی است که در لایحه حمایت از کودکان هم به آن اشاره شده به «ایران» می‌گوید:« ازآنجایی که خشونت علیه کودکان اشکال متفاوتی دارد می توان گفت یکی از موارد حضور پلیس اطفال در جامعه، دفاع مؤثر از کودکانی است که مورد خشونت قرار گرفته اند. اما برای پیشگیری از آسیب بیشتر کودکانی که مرتکب رفتار معارض قانون می شوند هم به نیروی پلیس آگاه به ماهیت کودکی و رفتار متناسب با کودکان، نیاز داریم.» این فعال حوزه کودکان با اشاره به اینکه چگونگی و کیفیت آموزش هایی که این افراد می بینند بسیار اهمیت دارد، می افزاید: لایحه ارائه شده، بیشتر به رفتارهای مغایر با قانون حوزه کودکان معطوف شده و به چگونگی پیشگیری و اقدامات غیرقضایی می‌پردازد. این نگرش خوب است اما دو مشکل اساسی در این لایحه وجود دارد.
نخست نقش کمرنگ نهادهای مدنی حوزه کودکان در این لایحه است. درواقع این نقش در حد برنامه های اجرایی است و حوزه‌های سیاستگذاری اساساً به حوزه نهادهای دولتی محصور شده است. از این رو باید در این لایحه به نقش تشکل های مردم نهاد در حوزه سیاستگذاری بیشتر پرداخته شود.
او خاطرنشان می کند: موضوع مهم دیگر این است که در برخی قسمت های لایحه از واژه کودکان مجرم استفاده شده است؛ درحالی که کودک مجرم معنا ندارد. کودک رفتار معارض با قانون دارد چون جرم یک عنصر معنوی دارد. این عنصر معنوی مبتنی بر آگاهی و دانش فرد نسبت به جرم است. از آنجایی که عنصر آگاهی کودک به واسطه کودک بودن دچار نقصان است پس طبیعتاً جرم به مفهوم متداول درحوزه کودکان معنا ندارد. یزدانی با این باور که باید بحث مددکاران اجتماعی و مشاوران در لایحه پررنگ تر شود، می گوید: در بخشی از لایحه آمده «اگر مددکار اجتماعی در دسترس بود» به نظرم این بخش نیازمند الزام است تا در حوزه پلیس اطفال حتماً مددکار اجتماعی حاضر باشد. در حوزه کودکان وجوه اجتماعی بسیار اهمیت دارد، نحوه برخورد و مواجهه با کودکی که علیه او جرمی صورت گرفته یا دچار خشونت شده یا حتی خودش مرتکب رفتار معارض با قانون شده امری تخصصی است و می تواند اثرات منفی بلندمدت روی کودک داشته باشد.
او اضافه می کند: یکی از اختیارات پلیس این است که هرجا جرمی مشهود شود می‌تواند ورود پیدا کند. مثلاً اگر در خانه ای سرو صدا بود چون جرمی مشهود اتفاق افتاده می تواند بدون انتظار برای حکم قضایی و از دست دادن فرصت اقدام مؤثر، به موضوع رسیدگی کند. به نظر می آید این ویژگی می تواند در مواقع بروز کودک آزاری و خشونت علیه کودک کمک بسیار خوبی به اورژانس اجتماعی باشد. این فعال حوزه کودکان با مثبت ارزیابی کردن این اقدام، می‌گوید: دراین لایحه به ارتباط تنگاتنگ میان بهزیستی و وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی هم اشاره شده، اما باید در اقدامات اجرایی حتماً این پیوند با نهادهایی مثل بهزیستی و آموزش و پرورش هم دیده شود.
اهمیت آشنایی مجریان با حوزه کودکان
فاطمه قاسم زاده رئیس هیأت‌ مدیره شبکه یاری کودکان کار نیز با بیان این موضوع که سالهاست حضور پلیس اطفال در بسیاری از کشورهای جهان تحقق یافته و نتایج خوبی به همراه داشته به «ایران» می گوید: کودکان نیازهایی دارند و طبیعتاً به مشکلاتی هم دچار می شوند از این رو افرادی که برای رفع این مشکلات اقدام می کنند باید در زمینه های مختلف مرتبط با کودکان مانند مشکلات و حقوق کودکان آگاهی کامل داشته باشند. قاعدتاً پلیس معمولی با وجود مهارت های بسیار به همه مسائل مربوط به حوزه کودکان اشراف ندارد. از این رو با توجه به اهمیت کودکان در جامعه به عنوان سرمایه های آینده هر کشور که باید از سلامت برخوردار باشند شکل‌گیری پلیس کودکان برای رفع نیاز این گروه امری اجتناب ناپذیر است. این فعال حوزه کودکان می افزاید: پلیس اطفال باید بدون هیچ خشونتی و با صبوری با کودکان برخورد کند.یکی از نگرانی های من به گروهی بازمی‌گردد که این مسئولیت را برعهده دارند. متأسفانه مشاهده شده در سالهای گذشته گروه هایی که رسماً مأموریتی برعهده دارند بدرستی رفتار نکرده اند. برای مثال برخی از مأموران شهرداری ها که مسئولیت جمع آوری دستفروشان را برعهده دارند گاهی چنان با خشونت رفتار می کنند که نه تنها ذهن جامعه آزرده می شود بلکه وجهه بین‌المللی کشور را نیز تخریب می کنند. این موضوع هنگام ساماندهی کودکان کار هم دیده می شود. این روانشناس کودک تأکید می کند: هنگامی که شغلی را ایجاد می کنیم باید به صلاحیت و خصوصیات افرادی که این مسئولیت را برعهده می گیرند توجه کنیم. اگر پلیس اطفال نیز به اندازه مأموران شهرداری خشونت داشته باشد با مشکلاتی به مراتب بیشتر مواجه خواهیم شد. حضور پلیس اطفال درجامعه یک ضرورت است اما مهمتر این است که در اجرا چگونه باشد تا منافع کودکان را تأمین کند. در واقع این ارگان می تواند با انجام صحیح مسئولیتش بسیاری از معضلات حوزه کودکان از جمله کودک آزاری را کاهش دهد؛ بخصوص در دوران شیوع کرونا که به دلایل مختلف از جمله مشکلات اقتصادی و حتی افزایش مسئولیت اعضای خانواده از رعایت مسائل بهداشتی گرفته تا آموزش درسی کودکان، اختلافات و حتی خشونت خانگی افزایش یافته، حضور پلیس اطفال می تواند مفید و مؤثر باشد. او با بیان اینکه اگر پلیس اطفال از نظر محتوای قانونی و اجرا بدرستی ساماندهی شود در کاهش آسیب ها مؤثر خواهد بود، می گوید: پلیس اطفال باید در اقدامات خود منافع و مصالح کودکان را در اولویت قرار دهد و نه تنها با تدابیر ویژه به کودکان بزه دیده کمک کند بلکه از قرارگیری آنها در معرض آسیب‌های اجتماعی پیشگیری کند.
قاسم زاده می افزاید: در حال حاضر محتوای این لایحه مناسب است، اما باید دید این لایحه هنگام تبدیل شدن به قانون چقدر تغییر می کند. اگر قانون تأمین کننده نیاز و حقوق کودکان باشد طبیعی است که می تواند بسیار اثرگذار باشد. مسأله دیگر این است که ما در مورد قوانین کودکان بسیار کند عمل می کنیم قانون حمایت از حقوق کودکان که سال گذشته تصویب شد، 10 سال در انتظار تصویب بود درحالی که در یک جامعه کودک محور باید تسریع درتصویب و اجرای این قوانین در اولویت باشد.
ضرورت تدوین لایحه پلیس ویژه اطفال و نوجوانان
کارشناس ارشد دفتر معاونت امور زنان و خانواده رئیس جمهوری نیز در این باره به «ایران» می گوید: کودکان یا همان افراد زیر 18 سال، همچنان در فرایند رشد و نمو جسمی و بلوغ فکری قرار دارند، لذا باید در تمامی قوانین و مقررات برای آنها حمایت خاص که «حمایت افتراقی» یا «حمایت افتراقی دوستدار کودک» نام دارد، در نظر گرفته شود.
زهرا جعفری در ادامه می افزاید: قوانین و مقررات ما هم ویژگی‌ها و شرایط خاص دوران کودکی را مورد توجه داشته و تدابیر خاص را برای مداخله و حمایت قانونی از کودک در قوانین و مقررات مختلف پیش‌بینی کرده است؛ قانونگذار ما خصوصاً در حوزه قوانین کیفری «رویکرد افتراقیِ حمایتی» از کودک را در نظر گرفته؛ به این معنی که اگر کودکی مرتکب جرم شود، هم در مرحله کشف و شناسایی جرم، هم در مرحله تحقیقات مربوط به آن جرم در کلانتری و در دادسرا، هم در مرحله رسیدگی به آن جرم در دادگاه و هم در مرحله اجرای رأی دادگاه، ویژگی‌های خاص «کودک معارض قانون»را مورد توجه قرار داده و تدابیر خاص متناسب با سن کودک را در نظر گرفته است؛ به این معنی که قانون مجازات اسلامی سال 1392 در مواد 88 تا 95، برای کودکی که مرتکب جرم شده، با «رویکرد ارفاقی»، تدابیر تربیتی و مجازات‌های خاص و خفیف لحاظ کرده و قانون آیین‌ دادرسی کیفری 1392 نیز تدابیر خاصی نظیر دادسرای ویژه، دادگاه ویژه و پلیس ویژه برای رسیدگی به جرائم ارتکابی کودکان پیش‌بینی کرده است.
به گفته او، همان‌طور که گفته شد قانون آیین دادرسی کیفری 1392، در چارچوب رویکرد افتراقیِ حمایتی از کودک، در ماده 31، اشاره می‌کند به منظور اینکه ضابطان (نظیر مأموران انتظامی و کلانتری) وظایف خود در حوزه کودکان را بدرستی انجام دهند، «پلیس ویژه اطفال و نوجوانان» در نیروی انتظامی تشکیل می‌شود و به موجب همین ماده، قوه قضائیه موظف شده تا لایحه پلیس ویژه اطفال و نوجوانان را تهیه و در آن وظایف و اختیارات پلیس در مورد کودکان را تعیین نماید؛ قوه قضائیه به موجب تکلیف مندرج در ماده 31 قانون آیین دادرسی کیفری، متن لایحه مذکور را تهیه و در اسفند 1398 تقدیم دولت کرد تا لایحه روند قانونی تصویب در دولت و سپس در مجلس شورای اسلامی را طی کند؛ بعد از تقدیم لایحه به دولت، کمیسیون لوایح دولت از اردیبهشت سال 1399 بررسی و تصویب آن را در دستور کار قرار داد و متعاقباً متن لایحه به تفکیک هر ماده با حضور نمایندگان دستگاه‌های ذی‌ربط مورد بررسی و نهایتاً در تاریخ 5 اردیبهشت سال جاری متن لایحه در هیأت دولت تصویب و در تاریخ 26 اردیبهشت با امضای رئیس‌جمهوری تقدیم مجلس شد تا ادامه روند تصویب خود در مجلس را طی کند. این حقوقدان درباره کلیات لایحه توضیح می دهد: این لایحه مشتمل بر 6 فصل و 49 ماده است، فصل اول شامل تعاریف و کلیات است. طبق بند 3 ماده 1 لایحه، گروه هدف لایحه، افراد زیر 18 سال ایرانی یا غیرایرانی شامل کودکان قربانی جرم، کودکان ناقض قوانین جزایی، کودکان در وضعیت مخاطره‌آمیز و کودکان شاهد یا مطلع از وقوع جرم می‌باشند؛ فصل دوم مربوط به تشکیلات پلیس ویژه است و طبق ماده 3، ناجا مکلف شده تا از زمان تصویب و اجرایی شدن این لایحه، پلیس ویژه را به عنوان پلیس تخصصی زیر نظر فرماندهی ناجا تشکیل دهد؛ فصل سوم نیز مربوط به تدابیر و اقدامات پیشگیرانه و حمایتی هست و در واقع هدف آن است که با تدابیر لحاظ شده، از بزه‌دیدگی کودک یا از نقض قوانین جزایی توسط کودکان پیشگیری و کودکان مورد حمایت قرار گیرند ، در فصل چهارم به نحوه کشف جرم و تحقیق در پرونده کودکان پرداخته شده و فصل پنجم مربوط به روش‌های رسیدگی غیرقضایی است و برای مثال می‌توان طبق دستور قضایی، بررسی موضوع پرونده را به مددکار ارجاع داد یا در پرونده کودک از میانجیگری و نشست قضایی استفاده کرد.
او با اشاره به فصل پایانی و ششم لایحه بیان می کند: برخی حمایت‌های خاص از کودک در این فصل لحاظ شده؛ ازجمله طبق ماده 44، پلیس، مقامات قضایی و اجرایی مکلف شده‌اند تا در اقدامات خود منافع و مصالح کودک را در اولویت قرار دهند و آن تدبیری را که بهتر از سایر تدابیر منافع کودک را تامین می ‌کند، اتخاذ کنند.

لینک کوتاه:
https://www.rahenou.ir/Fa/News/270935/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

تعصب خشک و غیرت بیجا در سریال زیر پای مادر

چهره‌ها/ دیدار یهویی لیندا کیانی با مادرش در پارک

جزئیات واکسیناسیون گروه‌های شغلی و دیابتی‌ها علیه کرونا

آخرین وضعیت مدت دوره آموزشی سربازی در شیوع کرونا

اپل در حال ساخت پردیس یک میلیارد دلاری در کارولینای شمالی است

فخری خواهر جذامی ارسلان را پیدا کرد

موزیک ویدئوی "سوژه هات تکراریه" با صدای سیروان خسروی

ورزش های هوازی موجب روند پیری سالم در مغز می شود

روایت منابع اهل سنت از " شب معراج پیامبر" و 4 مکان در عرش که نام "امام علی" بر آن حک شده بود

پیشروی های اخیر طالبان در افغانستان، واقعیت‌ها و موهومات

گاهی وقت ها ساده ترین راه رو نمی بینیم

خدا هیشکی رو اینجوری خوار و ذلیل نکنه

نیما شاهرخ شاهی مجری پرونده هفته شد

مادربزرگ دوست‌داشتنی سینما و تلویزیون را در «محاکات» ببینید

قول میدم طلاقش بدم، شما رو بگیرم!

هیچوقت اینجوری کسی رو دلداری ندین!

سریالی از سال 69 در آی فیلم

آیا از "تبلیغات وقت‌گیر بین سریال‌ها" هم سهم رایگانی به تولید ایرانی می‌رسد؟

«هرگز، گاهی، همیشه» به 2 جشنواره خارجی می‌رود

کار جوهر مرده نه اینکه آنقدر کار کنند که جوهر پس بدن!

چهره ها/ حال و هوای این روزهای سیما تیرانداز

تست بایرام با شعر حافظ برای حضور در رادیو

واکنش تند رضا عطاران و پرویز پرستویی به طرح صیانت از فضای مجازی

چهره ها/ عکس های تولد لاکچری مریم مومن با تم دارک

واکسن زدن حمید صفت در زندان

نامه سرگشاده رضاکیانیان برای رئیس مجلس

واکنش جالب ستاره هالیوودی با بازیگر فیلم «خورشید» در فستیوال ونیز

زادروز «جواد رضویان» هنرمند عزیز کشورمان

واکسیناسیون سینماگران از هفته آینده شروع می‌شود

اهمیت توجه به مسائل روزمره زندگی در نمایش «سفیدبرفی»

اینجا بود که فهیمه جان تبدیل شد به آبجی فهیمه

چهره ها/ رزیتا غفاری به شب های مافیا می آید

چهره ها/ تولد 35 سالگی متفاوت آناهیتا افشار با تبریک ازدواج هم بازی هایش

اینجوری شد که فرزانه کینه ی مرضیه رو به دل گرفت

حسن فتحی عزادار شد

سکانسی از نماز خواندن عباس بابایی در مقر فرماندهی آمریکا

چهره ها/ بهنام بانی از امام علی می گوید

اولین سریال تهمینه میلانی پروانه ساخت گرفت

«قبله عالم» دهم مرداد می‌آید؛ رونمایی از جدیدترین تصاویر سریال

رابعه مدنی مهمان عید غدیر برنامه «محاکات»

انتشار اولین تیزر از پشت صحنه «خائن کشی»

از گیشه های بی رمق تئاتر و سینما تا ترس از دست گرفتن کتاب در کلاکت

بخشی از نهمین قسمت سریال «زخم کاری»

چهره ها/ عکسی از پشت صحنه سریال «دودکش»

فریبا کوثرى سوار بر اسب در سریال «آهوى من مارال»

پایان برنامه استعدادیابی سایمون کاول بعد از 17 سال

به مناسبت زادروز مسعود کیمیایی

چهره ها/ تیپ تابستانی روزبه حصاری در آسمان خدا

وقتی کیانوش به جرم سیاسی دستگیر می شود

تصویری دیده نشده از شهرام کاشانی و مهرداد میناوند که هر دو از کرونا فوت کردند