راه ترقی - ایسنا / در یک مورد بسیار نادر، یک زن که شادی بیش از حدی را تجربه کرده بود، راهی اورژانس شد.
به نظر میرسد عبارت «ذوقمرگ شدن» واقعی باشد، اگرچه بسیار نادر است.
یک مطالعه موردی جدید که در «گزارشهای موردی پزشکی آکسفورد» منتشر شده است، داستان غیرمعمول یک زن ۶۵ ساله را روایت میکند که پس از شرکت در عروسی دخترش چنان خوشحال بود که پزشکان فکر میکردند دچار حمله قلبی شده است.
وی به مدت سه روز پس از جشن عروسی دخترش از درد قفسه سینه و تنگی نفس رنج میبرد.
نویسندگان این مطالعه گزارش میدهند که در ابتدا، وقتی این زن برای درد قفسه سینه خود که چند ماه قبل نیز آن را تجربه کرده بود، به پزشک مراجعه کرد، فوراً به اورژانس ارجاع داده شد، اما آزمایشهای وی نتایج گیجکنندهای داشت.
به نظر میرسید جریان خون به قلب این زن کاهش یافته و این معمولاً ناشی از لخته خون است، اما چنین لختهای یافت نشد.
در عوض، بطن چپ وی یک تورم عجیب و غریب نشان داد که قلب را ضعیف میکرد و توانایی آن را در پمپاژ موثر خون در سراسر بدن مختل میکرد.
هرچند عجیب به نظر میرسد، اما این نشانه شادی ناگهانی و طاقتفرسا است.
اگر شادی یا هیجان مثبت و بیش از حد به یکباره رخ دهد، میتواند فشار بیش از حدی بر قلب وارد کند و در نتیجه شکل آن را تغییر دهد.
نام این سندرم عجیب، «تاکوتسوبو کاردیومیوپاتی»(TTS) است؛ یک بیماری نادر و نادیده گرفته شده که شباهت زیادی به انفارکتوس حاد میوکارد یا حمله قلبی دارد.
اگرچه برگشتپذیر است، اما خوشخیم نیست و میتواند تهدیدکننده زندگی باشد و منجر به مرگ شود.
سندرم TTS توسط تجربیات عاطفی شدید، چه خوب مانند عروسی و چه بد مانند جدایی ایجاد میشود.
نوع منفی آن به عنوان «سندرم قلب شکسته» شناخته میشود، اما روی دیگر سکه «سندرم قلب شاد» نامیده میشود که توسط سیلی از احساسات مثبت ایجاد میشود.
سندرم قلب شکسته بیشتر شناخته شده و مورد مطالعه قرار گرفته است، اگرچه هنوز یک راز پزشکی است. این بیماری برگشتپذیر است، اما خوشخیم نیست.
تحقیقات نشان میدهد که تقریباً ۱ تا ۳ درصد از بیمارانی که مشکوک به حمله قلبی هستند، اما علائم لخته شدن خون در بطن چپ خود ندارند، ممکن است در واقع از سندرم «تاکوتسوبو کاردیومیوپاتی»(TTS) رنج ببرند.
این درصد بسیار کمی است و برای سندرم قلب شاد حتی کمتر هم میشود. تنها حدود ۴ درصد از موارد گزارش شده TTS ناشی از احساسات مثبت است.
با این حال، با توجه به موارد بسیار کم ثبت شده، به سختی میتوان گفت که آیا این نشان دهنده واقعیت است یا سهلانگاری بالینی.
«تاکوتسوبو کاردیومیوپاتی»(TTS) برای اولین بار در سال ۱۹۸۳ در بیمارستانی در شهر هیروشیما در ژاپن ثبت شد. نام آن از تلههای اختاپوس ژاپنی(تاکوتسوبو) گرفته شده است، زیرا بیماران مبتلا به این بیماری دارای بطن چپ با شکل غیرطبیعی هستند که شبیه این گلدانهای سرامیکی است.
مکانیسمهای دقیق زیربنایی TTS به طور کامل درک نشدهاند، اما به نظر میرسد که پیامدهای آن بر قلب بسته به اینکه آیا مورد، سندرم قلب شاد است یا سندرم قلب شکسته، کمی متفاوت است.
نویسندگان این مطالعه موردی توضیح میدهند: هر دو بیماری شامل فعال شدن سیستم عصبی سمپاتیک و افزایش کاتکولآمینها هستند، اما پاسخهای عصبی-هورمونی ممکن است بسته به ظرفیت عاطفی متفاوت باشند.
سندرم قلب شاد معمولاً با تورم بطن میانی یا پایه همراه است، در حالی که سندرم قلب شکسته الگوی متفاوتی دارد.
نویسندگان این مطالعه اضافه میکنند: سندرم قلب شاد همچنین ممکن است با علائم خفیفتر و پیامدهای کوتاهمدت بهتر همراه باشد، اگرچه به دادههای بیشتری نیاز است.
از آنجا که علائم، خفیفتر هستند، گاهی اوقات نادیده گرفته میشوند، حتی اگر پیامدها تهدیدکننده زندگی باشند.
به نظر میرسد پزشکان ممکن است از این موضوع که شادی و خوشبختی در صورت تجربه بیش از حد چقدر میتواند استرسزا باشد، غافل باشند.
محققان میگویند: حفظ شاخص بالای سوءظن، حتی در بیمارانی که عوامل خطر قلبی-عروقی معمولی ندارند، بسیار مهم است.
در پایان سال ۲۰۲۵، جان مادیاس(John Madias)، متخصص قلب از دانشکده پزشکی ایکان(Icahn) در مونت سینای در نیویورک هشدار داد که پزشکان، بیماران و عموم مردم باید بیشتر از سندرم قلب شاد و سندرم قلب شکسته آگاه باشند.
مادیاس میگوید: عوارض و مرگ و میر کوتاهمدت و بلندمدت در هر دو نوع این سندرمها مشابه است، اگرچه گزارش شده است که درصد بیشتری از مردان در مقایسه با میزان ابتلا به سندرم قلب شکسته، از سندرم قلب شاد رنج بردهاند.
پزشکانی که از بیماران مبتلا به سندرم قلب شکسته مراقبت میکنند و همچنین محققانی که در مورد پاتوفیزیولوژی سندرم قلب شکسته تحقیق میکنند، باید بیشتر در مورد ماهیت احساسات مثبت و خوشایندی که باعث سندرم قلب شاد میشود، تحقیق کنند.
در این مطالعه موردی خاص، خوشبختانه این زن ۶۵ ساله به بهبودی کامل قلبی دست یافت و همچنان سالم زندگی میکند.
این مطالعه در مجله Oxford Medical Case Reports منتشر شده است.