راه ترقی - ورزش 3 /چهل و هفت سال از یکی از تلخترین اتفاقات تاریخ فوتبال آسیا میگذرد؛ حادثهای که در چند ثانیه، نه فقط یک تیم فوتبال، بلکه بخشی از آینده فوتبال ازبکستان را از بین برد.
صبح ۱۱ اوت ۱۹۷۹، بازیکنان پاختاکور تاشکند راهی سفر بودند. مقصد آنها مینسک بود. جایی که قرار بود چند روز بعد برابر دینامو مینسک به میدان بروند. هیچکس نمیدانست این سفر، آخرین سفر یکی از مهمترین نسلهای فوتبال ازبکستان خواهد بود.
ساعت ۱۳:۳۵ و ۳۸ ثانیه به وقت تاشکند، دو هواپیمای مسافربری TU-134 در ارتفاع حدود ۸۴۰۰ متری از سطح زمین با یکدیگر برخورد کردند. یکی از هواپیماها در مسیر تاشکند ـ گوریف ـ دونتسک ـ مینسک پرواز میکرد و دیگری از چلیابینسک راهی کیشیناو بود.
برخورد در آسمان رخ داد و هر دو هواپیما سقوط کردند. ۱۷۸ نفر جان باختند.
در میان آنها، ۱۷ عضو پاختاکور حضور داشتند؛ بازیکنانی که در آن مقطع، امید فوتبال ازبکستان برای آیندهای بزرگتر بودند. گزارشهای تاریخی، این حادثه را در آسمان دنیپرودزرژینسک ثبت کردهاند اما تراژدی برای پاختاکور فقط به از دست دادن ۱۷ نفر خلاصه نمیشد.
این تیم در یکی از بهترین مقاطع تاریخ خود قرار داشت. تیمی که داشت به اوج میرسید.
پاختاکور فصل ۱۹۷۹ را امیدوارکننده آغاز کرده بود. این تیم در مسابقات قهرمانی شوروی نمایشهای خوبی ارائه میداد و حتی در مقطعی در جمع تیمهای بالای جدول قرار داشت.
فقط سه روز پیش از فاجعه پاختاکور در تاشکند ۳ - یک برابر زوریا ووروشیلووگراد پیروز شده بود؛ مسابقهای که بعدها به آخرین بازی آن نسل از بازیکنان تبدیل شد.
آن روزها صحبت از آینده روشن پاختاکور بود؛ تیمی که میتوانست جایگاه بالاتری در فوتبال شوروی پیدا کند و حتی رؤیای حضور در رقابتهای اروپایی را دنبال کند اما فوتبال ازبکستان در یک روز، ناگهان با خلأیی بزرگ مواجه شد.
یک پیام کوتاه از آسمان
اولین گزارشها از حادثه توسط خدمه یک هواپیمای AN-2 مخابره شد. آنها قطعات هواپیما را در منطقه کورلوفکا در حال سقوط دیدند و احتمال دادند که مربوط به یک TU-134 باشد. چند ساعت بعد، ابعاد فاجعه مشخص شد: برخورد دو هواپیما، ۱۷۸ قربانی و در میان آنها، ۱۷ عضو پاختاکور.
این حادثه بعدها به یکی از مهمترین فجایع تاریخ هوانوردی شوروی تبدیل شد و در تاریخ فوتبال ازبکستان نیز به عنوان نقطهای که «قبل» و «بعد» پاختاکور را از هم جدا کرد، باقی ماند.
۱۷ نفری که دیگر برنگشتند
فهرست اعضای پاختاکور که در این سانحه جان باختند، شامل مربی، پزشک، مدیر و ۱۴ بازیکن بود:
ایدگای تازتدینوف — مربی
ولادیمیر چوماکوف — پزشک
منصور طالبجانوف — مدیر
میخائیل آن — هافبک
ولادیمیر فیودوروف — مهاجم
اولیم آشیروف — مدافع
راویل آگیشف — مدافع
کنستانتین باکانوف — هافبک
یوری زاگومِننیخ — مدافع
الکساندر کورچنکوف — هافبک
نیکلای کولیکوف — مدافع
ولادیمیر ماکاروف — هافبک
سرگئی پوکاتیلوف — دروازهبان
ویکتور چورکین — مهاجم
سراجالدین بازاروف — مهاجم
شوخرت اشبوتایف — مهاجم
ولادیمیر صابروف — مهاجم
در میان این بازیکنان، میخائیل آن و ولادیمیر فیودوروف از چهرههای شاخص و بینالمللی ورزش شوروی بودند.
پاختاکور بعد از فاجعه چه شد؟
فوتبال شوروی اجازه نداد پاختاکور از مسابقات کنار برود. برای بازسازی تیم، بازیکنانی از باشگاههای مختلف به تاشکند فرستاده شدند و تیم دوباره شکل گرفت اما ما تیم جدید، هرگز نمیتوانست جای آن ۱۷ نفر را پر کند.
نام پاختاکور-۷۹ از آن روز به بعد فقط نام یک تیم فوتبال نبود؛ تبدیل شد به نمادی از یک نسل از دسترفته.
سالها گذشته، نسلها عوض شدهاند و فوتبال ازبکستان مسیر تازهای پیدا کرده، اما ۱۱ اوت هنوز در تقویم فوتبال این کشور یک روز عادی نیست.
هر سال در این روز، نام ۱۷ نفر تکرار میشود؛ ۱۷ فوتبالیستی که قرار بود برای پاختاکور بازی کنند، اما پروازشان هرگز به مینسک نرسید.