راه ترقی - فارس / کانال زهکش از اواسط دهه ۸۰ در تالاب صالحیه وجود دارد و حالا بعد از ۲۰ سال قرار است تنها بخشی از آن بهصورت پایلوت ساماندهی شود.
حدود ۲۰ سال از احداث کانال زهکش قزوین و تغییر مسیر آب در محدوده تالاب صالحیه میگذرد. در این سالها بارها درباره وضعیت این تالاب و ضرورت احیای آن صحبت شده و تازه قربانعلی محمدپور، مدیرکل حفاظت محیط زیست البرز، میگوید که ساماندهی زهکش در دستور کار قرار گرفته است.
وی گفته است که در قالب این طرح که به صورت پایلوت و با اعتباری بالغ بر ۴۲ میلیارد ریال اجرا میشود، حدود 2500 متر از کانال زهکش موجود حذف خواهد شد.
احداث زهکش قرار بود به مدیریت آب منطقه کمک کند، اما تغییر مسیر جریان آب در طول این سالها بر وضعیت تالاب صالحیه نیز اثر گذاشته است. در نتیجه، پهنه آبی تالاب بهتدریج آب خود را از دست داده، پوشش گیاهی آن تضعیف شده و بخشهایی از این زیستبوم به زمینهای خشک و شورهزار تبدیل شدهاند.
پیامدهای این تغییرات البته فقط به از بین رفتن بخشی از کارکردهای طبیعی تالاب محدود نمانده است. با خشکشدن پهنههای تالابی، خاک کف و اراضی اطراف آن در معرض باد قرار میگیرند و به کانون تولید گردوغبار تبدیل می شوند.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که بدانیم شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، نیز صالحیه را یکی از کانونهای اصلی تولید گردوغبار دانسته است. به گفته او، این تالاب در بروز عوارض زیستمحیطی برای پایتخت و مناطق پیرامونی آن نقش مستقیم دارد.
با وجود چنین اهمیتی، روند احیای تالاب تاکنون با نتیجه ملموسی همراه نبوده است. پیشتر مسئولان سازمان حفاظت محیط زیست از تأمین اعتباری از سوی کشور چین برای احیای تالاب صالحیه در محدوده استانهای البرز و قزوین خبر داده بودند.
پوریا سلیمانی، کارشناس محیطزیست میگوید که اگر قرار است صالحیه از یک کانون گردوغبار به یک زیستبوم فعال بازگردد، باید مجموعهای از اقدامات همزمان از جمله تأمین حقابه، مدیریت برداشت آب، اصلاح مسیرهای انتقال آب و جلوگیری از تداوم عوامل خشککننده تالاب در دستور کار قرار گیرد.
این کارشناس تأکید کرد: تجربه سالهای گذشته نشان داده که صرف اعلام برنامههای احیا نمیتواند مشکل تالاب را حل کند و آنچه اهمیت دارد، اجرای عملیاتی و قابل سنجش این برنامهها در عرصه است.