راه ترقی - اکو ایران /متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
به گزارش آسوشیتدپرس، رهبران بریتانیا و ایالات متحده بدون ارائه شواهدی ادعا کرده‌اند که ایران در دو حادثه امنیتی مهم هفته گذشته نقش داشته است: بازداشت افرادی در نزدیکی یک پایگاه نظامی تحت مدیریت آمریکا در انگلستان که در جنگ علیه ایران مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ و حمله‌ای در کابین خلبان یک هواپیمای عازم اسرائیل.
هنوز هیچ ارتباط تأییدشده‌ای با جمهوری اسلامی پیدا نشده است. بریتانیا هیچ مدرکی را که ایران را به بازداشت‌های مربوط به اتهامات عملیات در نزدیکی پایگاه هوایی مرتبط کند، علنی نکرده است. همچنین یک مقام که اجازه صحبت با رسانه‌ها را نداشت، گفت در حال حاضر هیچ مدرکی درباره ارتباط ایران با حمله به کابین خلبان وجود ندارد.
تحقیقات هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارند. اگر ارتباط ایران با بازداشت‌های بریتانیا تأیید شود، این مسئله بر راهبردی تأکید خواهد کرد که دولت ایران دهه‌هاست آن را دنبال می‌کند: استفاده از حملات کوچک‌تر و نسبتاً کم‌هزینه برای آزار دادن و مختل کردن دشمنان قدرتمندتر و اقتصادهای آنها، درحالی‌که میان متحدان این کشورها اصطکاک ایجاد می‌شود. این راهبرد در حال حاضر در تنگه هرمز به نمایش گذاشته شده است. اگر تأیید شود که ایران در هدف قرار دادن پرواز فلای‌دبی نقش داشته است، این امر نشان‌دهنده سطح خطرناک و جدیدی از این رویکرد خواهد بود.
جدال در منطقه خاکستری؟
ایران دخالت در بازداشت‌های روز یکشنبه در نزدیکی پایگاه هوایی نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در فیرفورد را رد کرده است؛ پایگاهی که از آن برای حملات بمب‌افکن‌های آمریکایی به ایران استفاده شده است. مقام‌های ایرانی سفیر بریتانیا را احضار کردند و از دولت بریتانیا خواستند توضیحی رسمی ارائه دهد.
پلیس روز پنجشنبه یک شهروند ۲۵ ساله دوتابعیتی بریتانیایی-ایرانی را به گمان برنامه‌ریزی برای یک حمله تروریستی بازداشت کرد، درحالی‌که پنج مظنون دیگر با قرار وثیقه آزاد شدند. کارآگاهان گفتند مقدار مشخصی ماده آتش‌زا (بنزین) در ون‌هایی در نزدیکی پایگاه هوایی پیدا کرده‌اند، اما هیچ ماده منفجره‌ای پیدا نشده است. اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، ادعا کرده که بریتانیا «نشانه‌های قوی» دارد که ایران در این حادثه نقش داشته است، اما جزئیاتی ارائه نکرد.
در مورد حمله به فلای‌دبی، ایران درباره اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، مبنی بر اینکه کمک‌خلبان ممکن است با ایران ارتباط داشته باشد، اظهارنظری نکرده است. وقتی از ترامپ پرسیده شد که آیا درباره وجود چنین ارتباطی گزارشی دریافت کرده، او گفت: «بر اساس چیزهایی که می‌شنوم، می‌گویم پاسخ بله است، اما همین حالا در حال بررسی آن هستیم.» او توضیح بیشتری نداد.
اما حتی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، گفته که برای اظهارنظر قطعی هنوز زود است. در شرایطی که دولت‌ها جزئیات مهمی مانند هویت مظنونان یا انگیزه‌های احتمالی را منتشر نمی‌کنند، جزئیاتی که در جریان تحقیقات فعال پلیس در بریتانیا معمولاً علنی نمی‌شوند، خطر آن وجود دارد که گمانه‌زنی جای خالی اطلاعات را پر کند.
آنتونیو جیوستوتزی، پژوهشگر ارشد مؤسسه خدمات سلطنتی متحد (RUSI)، یک اندیشکده دفاعی مستقر در لندن، گفت: «وقتی در چنین منطقه خاکستری‌ای قرار دارید که شواهد کافی وجود ندارد، تمایلی ایجاد می‌شود، به‌ویژه در میان سیاستمداران، رسانه‌ها و غیره که همه چیز را به ایران نسبت دهند؛ و بخش زیادی از این نسبت دادن‌ها درست است، اما لزوماً همه آنها درست نیست.» او گفت ایرانی‌ها انکار نمی‌کنند که در خارج از کشور سلول‌هایی دارند. جیوستوتزی گفت حوادثی مانند حادثه فیرفورد ظاهراً با الگویی از حملات مطابقت دارند که هدفشان اعمال فشار و ارسال این پیام به متحدان آمریکا است که «در این مورد ما کار خیلی وحشتناکی نکردیم، اما انجام دادن یک کار وحشتناک کار دشواری نخواهد بود.» بااین‌حال، او تردید دارد که ایران در حادثه فلای‌دبی نقش داشته باشد: «از نظر راهبردی، وارد کردن اسرائیل به این ماجرا در حال حاضر هیچ منفعتی برای ایران ندارد و فقط وضعیت را پیچیده‌تر می‌کند.»
الگوی روسی
ایران در جریان جنگ، برخی حملات مستقیم یا غیرمستقیم، از جمله حملات علیه ناوهای جنگی آمریکا، را پذیرفته است؛ اما نوع دخالتی که مقام‌ها در مورد حوادث فلای‌دبی و انگلستان مطرح کرده‌اند، غیرمستقیم‌تر است؛ موضوعی که تأیید آن را دشوارتر و انکارش را آسان‌تر می‌کند. این اتهامات یادآور نگرانی‌ها درباره اقدامات خرابکارانه در اروپا هستند که از زمان تهاجم تمام‌عیار روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، به‌طور گسترده روسیه به حمایت از آنها متهم شده است. مسکو این اتهامات را رد کرده است.
تهران نیز در گذشته با اتهامات مشابهی مواجه بوده است. متیو لویت از مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، که یک پایگاه داده درباره این حوادث را نگهداری می‌کند، سال گذشته ادعا کرد که در تلاش برای «کاهش خطر حملات تلافی‌جویانه علیه ایران، عوامل ایرانی به استخدام نیروهایی برای اجرای حملات به دستور تهران روی آورده‌اند.»
در یکی از موارد مهم، وزارت دادگستری آمریکا ادعا کرد که توانسته در نوامبر ۲۰۲۴ از یک توطئه ایرانی برای استخدام فردی به‌منظور ترور ترامپ پرده بردارد و فردی را متهم کرد که گفته بود پیش از انتخابات همان ماه، از سوی یک مقام دولتی مأمور انجام این کار شده است. دولت ایران این گزارش را رد کرد و آن را توطئه‌ای برای پیچیده‌تر کردن روابط خواند.
در اکتبر ۲۰۲۵، رئیس سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا، MI5، ادعا کرد که این سازمان در یک سال گذشته بیش از ۲۰ توطئه «بالقوه مرگبار» مورد حمایت ایران را ردیابی کرده است. چندین مظنون در بریتانیا به دلیل حملات آتش‌سوزی علیه کنیسه‌ها و آمبولانس‌های یهودیان متهم شده‌اند. مقام‌ها می‌گویند این جرایم اغلب در ازای مبالغ اندکی پول انجام می‌شوند و افرادی که بازداشت شده‌اند ممکن است اطلاعات بسیار اندکی درباره ارتباط این اقدامات با ایران داشته باشند یا اصلاً از آن اطلاعی نداشته باشند. این مسئله نیز یادآور حملات مورد حمایت روسیه در اروپا بوده است.