راه ترقی - ایسنا /در شرایطی که تامین ارز برای واردات کالاهای اساسی و مواد اولیه تولید با محدودیت‌هایی همراه است، بازار خودروهای لوکس وارداتی با قیمت‌های نجومی از 210 تا 400 میلیارد تومان خبرساز شده، ارقامی که پرسش‌های جدی درباره چگونگی ورود این خودروها، منشا تامین ارز و سازوکار دریافت پلاک ملی مطرح می‌کند و بار دیگر موضوع تخصیص منابع ارزی و نظارت بر واردات این خودروها را به کانون توجه افکار عمومی آورده است.
در شرایطی که تنگناهای ارزی و فشارهای اقتصادی، اولویت‌بندی منابع را به یکی از چالش‌های اصلی سیاست‌گذار تبدیل کرده، بازار خودروهای لوکس وارداتی شاهد ثبت رکوردهایی است که با هیچ متر و معیاری در اقتصاد ایران همخوانی ندارد.
عرضه خودروهای فوق‌لوکس با برچسب‌های قیمتی نجومی در نمایشگاه‌های پایتخت و جولان آگهی‌های چند ده تا چند صد میلیاردی در فضای مجازی، ضمن ایجاد شکافی عمیق در افکار عمومی، این پرسش اساسی را پیش کشیده است که چگونه در سایه محدودیت‌های شدید واردات، این خودروها مسیر خود را به بازار ایران باز کرده‌اند.
بله چند صد میلیارد تومان برای یک خودرو!
دقیقا در روزهای اخیر بود که خبر آگهی شدن یک خودرو بنتلی کانتیننتال GT به قیمت ۴۰۰ میلیارد تومان انتقادات بسیاری را در فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی ایجاد کرد.
در ایام اخیر نیز خبر تکمیل ظرفیت فروش خودرو Lexus LX ۶۰۰ با قیمت ۱۱۰ میلیارد تومان نیر حواشی در پی داشت و اما خودرو BMW- XM مدل ۲۰۲۴ با قیمت ۲۱۰ میلیارد تومان، BMW-X۶ با قیمت ۹۰ میلیارد تومان، مرسدس بنز سری S۵۸۰ با قیمت ۱۲۰ میلیارد تومان و بسیاری از خودروهای لوکس دیگر این سوال را مطرح می‌کند در شرایطی که تامین ارز برای کالاهای ضروری با دشواری همراه است، چه سازوکاری پشت این معاملات پرسود و شبهه‌برانگیز قرار دارد.
به صورت کلی در بالاترین سطح خودروهای لوکس و خاص مانند BMW سری ۷، لندکروز و مرسدس بنز جی تی ۶۳ قرار دارند که قیمت آنها حتی به بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان می‌رسد و این قیمت‌ها در شرایطی در حال اعلام و نرخ گذاری است که با ارقام نجومی زمینه هرگونه افزایش قیمت خودروهای دیگر را فراهم می‌کند.
خودرو آمریکایی با پلاک ملی!
قیمت خودرو BMW- XM مدل ۲۰۲۴ با ۲۱۰ میلیارد تومان در یکی از نمایشگاه های شمال تهران اما نکته جالبی را در خود دارد. خودروی BMW-XM در کارخانه اسپارتانبورگ در ایالت کارولینای جنوبی در ایالات متحده آمریکا تولید و مونتاژ می‌شود و این کارخانه مرکز اصلی تولید شاسی‌بلندهای بی‌ام‌و (سری X) برای بازارهای جهانی است و تمامی مدل‌های بی‌ام‌و XM منحصرا در همین سایت تولیدی ساخته می‌شوند و سوال دیگر اینجاست که این خودرو با چه شرایطی به کشور وارد شده و چگونه توانسته است مجوز پلاک ملی دریافت کند؟
رصد فضای مجازی و آگهی‌های خودرویی طی هفته‌های اخیر، ارقامی نجومی دیگری را ثبت کرده به طوریکه برخی مدل‌های خاص نظیر مرسدس‌بنز GT۶۳ با پلاک ملی و با اعدادی فراتر از ۲۰۰ میلیارد تومان (نزدیک به ۳ میلیون دلار با نرخ‌های روز) قیمت‌گذاری شده‌اند؛ رقمی که چندین برابر ارزش دلاری این خودروها در بازارهای بین‌المللی است.
برخی افراد و فعالان حوزه خودرو در شبکه‌های اجتماعی این پدیده را «جزیره‌ای کردن اقتصاد» نامیده و در روزهای اخیر تماس تلفنی یکی از شهروندان به ایسنا حاکی از آن بود در شرایطی که تولیدکننده برای تامین چند هزار دلار مواد اولیه ماه‌ها در صف تخصیص ارز می‌ماند، چطور خودروهایی با ارزش صدها هزار دلار از گمرکات ترخیص می‌شوند؟
یکی از بزرگ‌ترین تناقض‌ها در شبکه‌های اجتماعی و افکار عمومی این است در شرایطی که خرید یک خودروی اقتصادی داخلی برای بسیاری از مردم به رویا بدل شده، این سوپرلوکس‌ها چطور پلاک ملی دریافت کرده‌اند؟ و اینکه چه طیفی برای خرید چنین خودروهایی مبالغ هنگفت هزینه می‌کند نیز خود از دیگر ابعاد قابل‌تامل این ماجراست.
در نهایت؛ نمایش این ویترین پرزرق‌وبرق در تضاد آشکار با وضعیت معیشتی جامعه و موضوعات مطرح شده بانک مرکزی مبنی بر انضباط ارزی است، در شرایطی که سیاست‌گذار پولی بارها اعلام کرده منابع ارزی کشور باید صرف بخش‌های مولد، دارو و نوسازی صنایع شود، سوال دیگری که مطرح می‌شود این است که سازوکار نظارت بر چرخه مالی این خودروها چگونه است؟ چه نهادی بر منشا ارز آنها نظارت می‌کند و آیا زمان آن نرسیده که با بستن منافذ رانت‌های سفارشی، فاصله بین واقعیت‌های تلخ اقتصادی و خیال‌بافی‌های نمایشگاه‌های خودرو کاهش یابد؟