راه ترقی - ورزش 3 /علیرضا فغانی لحظات حساسی را تا معرفی داور فینال جام جهانی پشت سر خواهد گذاشت.
هنوز فیفا نام داور فینال جام جهانی ۲۰۲۶ را اعلام نکرده، اما اگر قرار باشد از دل گمانهزنیهای این روزهای رسانههای جهان یک نام بیرون کشیده شود، آن نام بیش از هر کس دیگری علیرضا فغانی است؛ داور ۴۷ ساله ایرانیالاصل فوتبال استرالیا که چهار سال پس از تلخترین تجربه دوران حرفهایاش، حالا دوباره در آستانه بزرگترین انتصاب ممکن قرار گرفته است.
در جام جهانی قطر، فغانی یکی از مدعیان اصلی قضاوت فینال بود. او بازی حساس پرتغال و اروگوئه را در مرحله گروهی سوت زد؛ مسابقهای که اعلام پنالتی در دقایق پایانی پس از بازبینی VAR، به یکی از بحثبرانگیزترین تصمیمهای آن جام تبدیل شد. فیفا هرگز اعلام نکرد که این تصمیم دلیل کنار رفتن او از ادامه مسابقات بوده، اما واقعیت این است که فغانی دیگر هیچ دیداری را در مراحل حذفی قضاوت نکرد و رؤیای حضور در فینال، همانجا به پایان رسید.
چهار سال بعد اما، داستان رنگ دیگری گرفته است.
فغانی نهتنها دوباره به جمع داوران نخبه فیفا بازگشته، بلکه با عملکردی بیحاشیه در جام جهانی ۲۰۲۶، بار دیگر اعتماد کامل کمیته داوران را جلب کرده است. او در این دوره سه مسابقه مهم را سوت زده؛ ابتدا دیدار فرانسه و سنگال در مرحله گروهی، سپس مصاف انگلیس و مکزیک در مرحله یکهشتم نهایی و در ادامه دیدار کلمبیا و پرتغال در مرحله یکچهارم نهایی. مسیری که نشان میدهد فیفا از همان ابتدا او را برای بازیهای بزرگ در نظر گرفته بود.
اعتماد فیفا البته فقط به این جام محدود نمیشود. فغانی سال گذشته قضاوت فینال جام جهانی باشگاهها در ورزشگاه متلایف نیوجرسی، میان پاریسنژرمن و چلسی را بر عهده داشت؛ مسابقهای که بسیاری آن را مهمترین آزمون پیش از سپردن سوت فینال جام جهانی میدانستند. انتخاب او برای آن مسابقه، از نگاه بسیاری از کارشناسان، پیام روشنی داشت؛ پییرلوئیجی کولینا همچنان فغانی را یکی از قابلاعتمادترین داوران فوتبال جهان میداند.
در سوی دیگر، سیمون مارسینیاک، داور لهستانی و قاضی فینال جام جهانی ۲۰۲۲، همچنان یکی از گزینههای اصلی محسوب میشود. با این حال، رسانههای اسپانیایی طی روزهای اخیر از کاهش شانس او نوشتهاند. آنها مدعی شدهاند فیفا این بار تمایل ندارد داوری از اروپا یا آمریکای جنوبی را برای فینال انتخاب کند؛ تحلیلی که برخی رسانههای لهستانی نیز بازتاب دادهاند، هرچند گروهی دیگر همچنان معتقدند کنار گذاشته شدن مارچینیاک از نیمهنهاییها، شاید به معنای ذخیره شدن او برای مسابقه پایانی باشد.
جنجالیترین اظهار نظر اما از مادرید آمد. پدرو مارتین، کارشناس شناختهشده داوری شبکه COPE، در برنامه Tiempo de Juego تقریباً بدون تردید از فغانی به عنوان جدیترین گزینه نام برد. او گفت: «گزینههای زیادی باقی نماندهاند و اگر قرار باشد داوری از اروپا یا آمریکای جنوبی انتخاب نشود، فغانی شانس اول است.»
مارتین حتی یک قدم جلوتر رفت و با جملهای که بازتاب گستردهای در لهستان داشت، درباره مارچینیاک گفت: «نه، من او را داور خوبی نمیدانم.» انتقادی کمسابقه به داوری که بسیاری او را بهترین داور حال حاضر جهان میدانند و همین اختلاف نگاه، آتش گمانهزنیها را داغتر کرده است.
در کنار این دو نام، جلال جید از مراکش و ادهم مخادمه از اردن نیز در فهرست گزینههای احتمالی دیده میشوند. هر دو طی سالهای اخیر در رقابتهای فیفا و کنفدراسیونهای قارهای عملکرد قابل قبولی داشتهاند و از داوران مورد اعتماد کمیته داوران محسوب میشوند، اما نه رزومه بینالمللی آنها با فغانی قابل مقایسه است و نه تجربهشان با مارچینیاک. آنها هرگز مسابقهای در ابعاد فینال جام جهانی یا حتی فینالهای بزرگ باشگاهی جهان را قضاوت نکردهاند و اگر فیفا در نهایت یکی از این دو را انتخاب کند، بدون تردید یکی از غیرمنتظرهترین انتصابهای تاریخ جام جهانی رقم خواهد خورد.
همین تفاوت کارنامه است که باعث شده تقریباً تمام گمانهزنیهای روزهای اخیر، دیر یا زود دوباره به نام علیرضا فغانی ختم شود؛ داوری که نزدیک به پانزده سال است در مهمترین تورنمنتهای فوتبال جهان حضور دارد و حالا شاید تنها نود دقیقه با کامل کردن ویترین افتخاراتش فاصله داشته باشد.
چهار سال پیش، جام جهانی برای او با حسرت تمام شد؛ حسرتی که هیچگاه به زبان نیاورد. امروز اما همان جام، فرصت دیگری پیش رویش گذاشته است؛ فرصتی برای نوشتن پایان متفاوت یک داستان ناتمام. اگر کولینا در نهایت نام فغانی را از پاکت بیرون بیاورد، این فقط انتخاب داور فینال نخواهد بود؛ پاداش داوری است که پس از تلخی قطر، دوباره راهش را تا بلندترین سوت فوتبال جهان پیدا کرده است.
