راه ترقی - اکو ایران /متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
به گزارش نشنال اینترست، هنوز هیچ گروهی مسئولیت حمله به بندر دمیاط، واقع در یکی از شاخههای دلتای نیل، را بر عهده نگرفته است. بااینحال، این حمله یادآور آن است که چگونه پهپادهای ارزان قیمت میتوانند بهراحتی آبراههای حیاتی در سراسر جهان را مختل یا مسدود کنند.
یکی از نقاط قوت عربستان در بحران کنونی تنگه هرمز، ساخت آیندهنگرانه خط لوله شرق-غرب بوده است؛ خط لولهای که اکنون حدود ۷ میلیون بشکه نفت در روز را از میادین نفتی شرق عربستان به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میکند.
از دریای سرخ، نفتکشها میتوانند نفت عربستان را از طریق کانال سوئز به سمت اروپا یا از طریق تنگه بابالمندب به سمت آسیا منتقل کنند. بااینحال، هرچه جنگ طولانیتر شده، ایران تمایل خود را برای اختلال در مسیرهای انتقال نفت در خارج از تنگه هرمز نشان داده است تا فشار بیشتری بر آمریکا و اروپا وارد کند.
انصارالله یمن اخیراً اعلام کردهاند که این آبراه باریک را به روی تردد نفتکشهای حامل نفت عربستان مسدود خواهند کرد؛ اقدامی که عملاً میتواند صادرات نفت عربستان به آسیا را قطع کند. حملات به کانال سوئز نیز میتواند همین اثر را برای اروپا داشته باشد؛ به این معنا که با مسدود کردن هر دو مسیر ورودی و خروجی، دریای سرخ عملاً به «هرمز دوم» تبدیل خواهد شد.
کانال سوئز؛ هدفی آسان حتی برای قدرتی متوسط
در حمله پهپادی هفته گذشته هیچ مورد تأییدشدهای از کشته یا حتی زخمیشدن افراد گزارش نشده، اما این حمله میتواند هشداری درباره اتفاقات بدتری باشد که در راه هستند.
گفته شده این کشتیها با هدف «نشان دادن این موضوع که امکان ایجاد اختلالی عمیقتر در کشتیرانی جهانی و عرضه انرژی وجود دارد» هدف قرار گرفتهاند.
برآورد میشود حدود ۱۲ تا ۱۵ درصد از تجارت جهانی و نزدیک به ۳۰ درصد از ترافیک کانتینری جهان از کانال سوئز عبور کند؛ مسیری که سالانه بیش از یک تریلیون دلار کالا از آن جابهجا میشود. در شرایط عادی، روزانه بهطور متوسط ۵۰ تا ۶۰ کشتی از این آبراه عبور میکنند.
کانال سوئز در گذشته نیز بسته شده است. این کانال در جریان بحران سوئز در سالهای ۱۹۵۶ و ۱۹۵۷ به مدت پنج ماه تعطیل بود. همچنین در جریان جنگهای اعراب و اسرائیل، از سال ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۴ بسته ماند.
عرض مسیر کشتیرانی کانال سوئز تنها حدود ۲۰۰ تا ۲۱۰ متر است؛ بنابراین حتی در بهترین شرایط نیز فضای چندانی برای خطا وجود ندارد. همین یکسالونیم پیش ناو هواپیمابر آمریکایی یواساس هری ترومن در دهانه کانال سوئز با یک نفتکش تجاری برخورد کرد؛ حادثهای که یادآور میشود حتی در شرایط ایدهآل نیز خطاها بهسادگی رخ میدهند. اکنون تصور کنید که یک حمله پهپادی نیز به این وضعیت اضافه شود؛ در چنین شرایطی، هرجومرج مطلق میتواند ایجاد شود.
یکی از نقاط امید برای صنعت نفت این است که مصر خط لولهای به نام سامِد (SUMED) دارد که بندر سوئز در ساحل دریای سرخ را به اسکندریه در ساحل مدیترانه متصل میکند. این خط لوله در صورت بستهشدن کانال سوئز میتواند تا حدی به بازارهای نفتی کمک کند، اما بهتنهایی برای جبران نفتی که از طریق کانال منتقل میشود کافی نخواهد بود؛ چه رسد به سایر کالاهایی که از مسیر سوئز بین اروپا و آسیا جابهجا میشوند.
چند پهپاد میتوانند اقتصاد جهانی را گروگان بگیرند
نیروی دریایی آمریکا بدون تردید تهدید علیه کانال سوئز و تنگه بابالمندب را جدی گرفته است. همین موضوع توضیح میدهد که چرا دهمین و آخرین ناو هواپیمابر کلاس نیمیتز نیروی دریایی آمریکا، یواساس جرج هربرت واکر بوش، در بهار امسال برای رسیدن به خاورمیانه مسیر طولانیتری را از اطراف آفریقا انتخاب کرد و از هر دو گلوگاه باریک دریایی دوری کرد.
تنها نیروی دریایی آمریکا نیست که برای کاهش خطر موشکها و پهپادها در دریای سرخ و کانال سوئز مسیر خود را تغییر داده است. تعداد قابلتوجهی از کشتیهای تجاری نیز اکنون مسیر طولانیتر از اطراف آفریقا را انتخاب میکنند؛ مسیری که حدود ۳۰۰۰ تا ۳۵۰۰ مایل دریایی به سفر اضافه میکند و زمان سفر معمول بین آسیا و اروپا یا بین آسیا و سواحل شرقی آمریکا را ۱۰ تا ۱۴ روز افزایش میدهد.
البته باید توجه داشت که توانایی پهپادها برای ایجاد چنین اختلالاتی سالهاست آشکار شده است. اوکراین از پهپادهای دریایی و هوایی علیه نفتکشهای موسوم به «ناوگان سایه» روسیه و سایر کشتیها استفاده کرده و خسارات ساختاری جدی به آنها وارد کرده است؛ خساراتی که باعث آتشسوزیهای گسترده و از کار افتادن این کشتیها شده است.
اوکراین همچنین حملات پهپادی را به اهدافی در عمق خاک روسیه انجام داده است. بنابراین، ممکن است تهران به این نتیجه رسیده باشد که تنها گزینه آن بستن تنگه هرمز نیست؛ بلکه میتواند تنگه بابالمندب، کانال سوئز و حتی گلوگاههای دیگری مانند تنگه مالاکا را نیز هدف قرار دهد.