راه ترقی - مهر / مطالعهای جدید نشان میدهد که یک حمام آب گرم ۳۰ دقیقهای میتواند گردش خون را بهبود بخشد و فشار خون را بهتر از فعالیت بدنی با شدت متوسط، مانند دوچرخهسواری، کاهش دهد.
تحقیقات پیشین نشان میدهند که رگهای خونی بسیار ریز زیر پوست، نقشی کلیدی در حفظ دمای مرکزی بدن و سلامت قلب ایفا میکنند. این رگها که «ریزرگ» نامیده میشوند، با رساندن خون به بافتها، به تنظیم تبادل اکسیژن، مواد مغذی و مواد زائد کمک میکنند. همچنین، این رگها با گشاد شدن و اجازه دادن به جریان بیشتر خون در نزدیکی سطح پوست هنگام گرم شدن بدن، دما را تنظیم کرده و به دفع گرمای بیشتر به محیط کمک میکنند.
ورزش نیز با بهبود عملکرد اندوتلیوم- لایه نازکی از سلولها که دیواره داخلی رگهای خونی را میپوشاند- همین فرایند را امکانپذیر میسازد.
با این حال، چگونگی واکنش بدن به گرمای غیرفعال و بدون تحرک بدنی، بهویژه در افراد مسن دارای اضافه وزن یا چاق که انجام ورزش برایشان دشوار است، بهخوبی شناخته نشده است.
مطالعه جدید، تأثیرات آب گرم و ورزش با شدت متوسط را بر ریزرگهای ۲۵ فرد بزرگسال (چاق و دارای اضافه وزن) در بازه سنی ۴۵ تا ۷۰ سال بررسی کرد.
شرکتکنندگان از نظر بدنی کم تحرک بودند (کمتر از ۱۵۰ دقیقه ورزش برنامهریزیشده در هفته انجام میدادند) و فشار خون آنها در حالت استراحت بالاتر از ۱۴۰/۹۰ میلیمتر جیوه و ضربان قلبشان در حالت استراحت کمتر از ۱۰۰ ضربه در دقیقه بود.
آنها در دو جلسه با ترتیب تصادفی و با فاصله زمانی حداقل ۷۲ ساعت شرکت کردند. در جلسه اول، آنها به مدت ۳۰ دقیقه در آب ۴۰ درجه سانتیگراد قرار گرفتند. در جلسه دیگر، از آنها خواسته شد تا به مدت نیمساعت با شدت متوسط (معادل ۶۰ تا ۷۰ درصد حداکثر ضربان قلبشان) روی دوچرخه ثابت رکاب بزنند.
پژوهشگران در هر دو جلسه، ضربان قلب، دمای بدن و فشار خون تکتک شرکتکنندگان را پایش کردند. آنها همچنین از روشی غیرتهاجمی به نام «توموگرافی انسجام نوری» برای تهیه تصاویر دقیق از بافتها استفاده کردند؛ روشی که امکان تخمین قطر رگهای خونی کوچک، سرعت جریان خون در آنها و حجم جریان خون را فراهم میساخت.
پژوهشگران دریافتند که قرار گرفتن در آب گرم باعث تغییرات فوری در رگهای خونی زیر پوست میشود؛ بدین ترتیب که رگها گشاد شده و فضای بیشتری برای جریان خون ایجاد میگردد. همچنین، یک حمام آب گرم پس از ۳۰ دقیقه، موجب کاهش بیشتر فشار خون نسبت به دوچرخهسواری با شدت متوسط شد.
به گفته پژوهشگران، اگرچه حمام آب گرم نمیتواند جایگزین ورزش شود، اما این مطالعه راهکارهایی را برای افرادی که در انجام فعالیتهای بدنی با مشکل مواجه هستند، ارائه میدهد.
غوطهوری مکرر در آب گرم میتواند برخی شاخصهای عملکرد رگهای خونی را بهبود بخشد و بهطور بالقوه مکمل برنامههای ورزشی معمول برای بزرگسالان کمتحرک باشد.
در این مطالعه آمده است: «این دادهها از انجام تحقیقات بیشتر درباره غوطهوری در آب گرم به عنوان یک مداخله عملی حمایت میکنند؛ بهویژه برای افرادی که توانایی محدودی برای انجام ورزشهای معمول دارند.»