راه ترقی - تعادل /بازار سهام در روزهای اخیر همچنان به حرکت در مسیر صعودی ادامه داده و با سبزپوشی شاخص‌ها، شرایط امیدوارکننده‌تری را برای سرمایه‌گذاران رقم زده است. این روند در حالی دنبال می‌شود که بازارهای موازی نتوانسته‌اند عملکرد قابل‌توجهی از خود به نمایش بگذارند و بورس بار دیگر به یکی از گزینه‌های مورد توجه سرمایه‌گذاران تبدیل شده است.
بررسی وضعیت معاملات نشان می‌دهد تداوم روند مثبت سهام در کنار شرایط نه چندان مطلوب برخی بازارهای موازی، می‌تواند زمینه‌ساز افزایش توجه نقدینگی به بورس باشد. در این میان، عملکرد بنیادی شرکت‌ها نیز از جمله عواملی است که می‌تواند چشم‌انداز بازار سهام را تحت تأثیر قرار دهد.
گزارش‌های عملکرد شش‌ماهه شرکت‌های بورسی نیز نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از بنگاه‌های پذیرفته‌شده در بورس توانسته‌اند عملکرد قابل‌توجهی را به ثبت برسانند. از سوی دیگر، بررسی قیمت سهام و مقایسه آن با وضعیت سودآوری شرکت‌ها نشان می‌دهد بسیاری از نمادها همچنان از ظرفیت ارزندگی برخوردارند.در چنین شرایطی، فاصله میان وضعیت بنیادی شرکت‌ها و قیمت‌های معاملاتی سهام می‌تواند به عنوان یکی از فرصت‌های پیش‌روی سرمایه‌گذاران مورد توجه قرار گیرد. به نظر می‌رسد ترکیب گزارش‌های مناسب شش‌ماهه و قیمت‌های جذاب سهام، شرایطی را ایجاد کرده که بورس از منظر بنیادی در موقعیت قابل‌توجهی قرار گرفته است.
با این حال، تداوم روند صعودی بازار و تبدیل ارزندگی سهام به بازدهی واقعی، به عوامل مختلفی از جمله استمرار بهبود عملکرد شرکت‌ها، شرایط اقتصادی و میزان ورود نقدینگی بستگی دارد. در مجموع، وضعیت فعلی بازار سرمایه نشان می‌دهد بورس می‌تواند در صورت حفظ روند مثبت معاملات و تقویت اعتماد سرمایه‌گذاران، فرصت‌های مناسبی برای کسب بازدهی در اختیار فعالان بازار قرار دهد.
بازار از دریچه معاملات
طی معاملات آخرین روز کاری هفته یعنی چهارشنبه شاخص‌های بازار سرمایه روند صعودی داشتند. بررسی وضعیت شاخص‌های بورسی، تعداد نمادهای مثبت و منفی، ارزش سفارش‌های خرید و فروش و همچنین جریان نقدینگی نشان می‌دهد که خریداران در پایان معاملات دست بالاتر را داشته‌اند. هرچند رفتار معامله‌گران در برخی شاخص‌های معاملاتی همچنان از وجود احتیاط در بازار حکایت دارد، اما ورود پول حقیقی به سهام و خروج نقدینگی از صندوق‌های درآمد ثابت از جمله نکات قابل توجه معاملات روز مذکور بود.
شاخص کل بورس در پایان معاملات روز چهارشنبه با افزایش ۸۸ هزار و ۴۲ واحدی، معادل ۱.۱۳ درصد رشد کرد و در سطح ۷ میلیون و ۹۱۲ هزار واحد ایستاد. شاخص کل هم‌وزن نیز با افزایش ۱۴ هزار و ۲۳۴ واحدی و رشد ۰.۶۴ درصدی، به محدوده ۲ میلیون و ۲۲۹ هزار واحد رسید.
مقایسه عملکرد دو شاخص اصلی بازار سرمایه نشان می‌دهد که شاخص کل بازدهی بیشتری نسبت به شاخص هم‌وزن به ثبت رسانده است. این اختلاف بیانگر آن است که سهام شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز در معاملات روز اخیرعملکرد مطلوب‌تری نسبت به بخش کوچک و متوسط بازار داشته‌اند. بررسی روند معاملات در طول روز نشان می‌دهد که بورس تهران معاملات خود را در فضایی مثبت آغاز کرد، اما در ادامه با افزایش عرضه‌ها و فشار فروش در برخی نمادها مواجه شد. این وضعیت باعث شد روند صعودی بازار برای مدتی با تردید همراه شود و بخشی از تقاضای اولیه تحت تأثیر عرضه فروشندگان قرار بگیرد. با این حال، در ادامه معاملات ورق برگشت و تقویت تقاضا موجب شد شاخص‌ها بار دیگر در مسیر صعودی قرار بگیرند. در نهایت نیز بازار با رشد هر دو شاخص اصلی به کار خود پایان داد.
این رفتار معاملاتی نشان می‌دهد که با وجود حضور فروشندگان در جریان دادوستدها، تقاضای کافی برای جذب عرضه‌ها در بازار وجود داشته است. البته تداوم این شرایط و تثبیت روند صعودی به میزان پایداری تقاضا در معاملات روزهای آینده بستگی خواهد داشت.
برتری خریداران در بورس
یکی دیگر از نشانه‌های مثبت معاملات روز چهارشنبه، برتری تعداد نمادهای صعودی نسبت به نمادهای نزولی بود. در پایان بازار، ۶۵۵ نماد در محدوده مثبت بسته شدند و در مقابل، ۲۸۱ نماد افت قیمت را تجربه کردند. همچنین تعداد صف‌های خرید به ۲۸۱ مورد رسید، در حالی که ۶۸ نماد همچنان در صف فروش باقی ماندند. این اختلاف نشان می‌دهد که جریان تقاضا در بخش قابل توجهی از بازار فعال بوده و تعداد بیشتری از نمادها توانسته‌اند معاملات خود را در محدوده مثبت به پایان برسانند.در بخش سفارش‌های خرید و فروش نیز برتری تقاضا به‌وضوح قابل مشاهده بود. ارزش سفارش‌های خرید در پایان معاملات به ۱۰ هزار و ۳۲۱ میلیارد تومان رسید، در حالی که ارزش سفارش‌های فروش تنها یک هزار و ۲۸۷ میلیارد تومان بود.
به این ترتیب، برآیند سفارش‌های خرید و فروش با ثبت رقم مثبت ۹ هزار و ۳۴ میلیارد تومان همراه شد. فاصله قابل توجه میان ارزش سفارش‌های خرید و فروش نشان می‌دهد که در پایان معاملات، تمایل خریداران برای ورود به بازار بیشتر از عرضه فروشندگان بوده است.
البته باید توجه داشت که سفارش‌های ثبت‌شده در سامانه معاملات لزوماً به انجام معامله منجر نمی‌شوند و برای ارزیابی قدرت واقعی تقاضا، بررسی ارزش معاملات قطعی و تداوم ورود نقدینگی نیز اهمیت دارد.
ورود ۹۷۳ میلیارد تومان پول حقیقی به سهام
جریان نقدینگی حقیقی‌ها نیز در معاملات روز اخیر یکی از نقاط قابل توجه بازار بود. خالص ورود پول حقیقی به سهام، حق تقدم و صندوق‌های سهامی به ۹۷۳ میلیارد تومان رسید. این اتفاق در کنار رشد شاخص‌ها، افزایش تعداد نمادهای مثبت و برتری ارزش سفارش‌های خرید، از فعال بودن بخشی از سرمایه‌گذاران حقیقی در سمت خرید حکایت دارد.
با این حال، بررسی سایر شاخص‌های معاملاتی تصویر متفاوتی از رفتار معامله‌گران ارایه می‌دهد. قدرت خرید در معاملات روز گذشته منفی ۱.۱۸ ثبت شد. همچنین سرانه خرید ۸۱ میلیون تومان و سرانه فروش ۹۶ میلیون تومان بود.این ارقام نشان می‌دهد که با وجود ورود خالص نقدینگی حقیقی به سهام، میانگین ارزش سفارش‌های خرید معامله‌گران حقیقی از میانگین سفارش‌های فروش آنها کمتر بوده است. بنابراین نمی‌توان صرفاً با اتکا به ورود پول حقیقی، از برتری کامل خریداران در تمام ابعاد معاملات سخن گفت.
در واقع، بازار روز گذشته هم‌زمان دو نشانه متفاوت را به نمایش گذاشت؛ از یک سو خالص جریان پول حقیقی مثبت بود و از سوی دیگر، شاخص قدرت خرید و سرانه معاملات همچنان از احتیاط و برتری نسبی فروشندگان در اندازه سفارش‌ها حکایت داشت.
در جریان معاملات روز چهارشنبه، حجم معاملات سهام، حق تقدم و صندوق‌های سهامی به ۴۵ میلیارد سهم رسید و ارزش دادوستدها نیز رقم ۳۳ هزار و ۲۷۷ میلیارد تومان را ثبت کرد. عبور ارزش معاملات از ۳۳ هزار میلیارد تومان در کنار بازگشت تقاضا پس از افزایش عرضه‌ها، اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه میزان گردش نقدینگی یکی از متغیرهای مهم برای ارزیابی کیفیت رشد بازار محسوب می‌شود.در شرایطی که شاخص‌ها با افزایش همراه شدند، حجم و ارزش معاملات نیز نشان داد که دادوستدها از تحرک قابل توجهی برخوردار بوده‌اند. با این حال، برای تشخیص اینکه رشد روز چهارشنبه می‌تواند به آغاز یک روند صعودی پایدار تبدیل شود یا صرفاً واکنشی مقطعی به فشار فروش روزهای گذشته است، باید روند معاملات و ارزش دادوستدها در روزهای آینده نیز مورد بررسی قرار گیرد.در سمت دیگر بازار سرمایه، صندوق‌های درآمد ثابت روز اخیر با خروج قابل توجه نقدینگی مواجه شدند. خالص جریان پول در این صندوق‌ها منفی ۲ هزار و ۸۴۶ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان ثبت شد.هم‌زمانی خروج پول از صندوق‌های درآمد ثابت با ورود نقدینگی به سهام، از تفاوت جریان سرمایه میان این دو بخش بازار حکایت دارد. این موضوع می‌تواند یکی از نشانه‌های تغییر ترجیح بخشی از سرمایه‌گذاران در معاملات روز گذشته باشد؛ هرچند نمی‌توان تمام خروج نقدینگی از صندوق‌های درآمد ثابت را به ورود مستقیم سرمایه به بازار سهام نسبت داد.
بورس در مسیر صعود؛ آیا تقاضا ماندگار خواهد بود؟
در مجموع، معاملات روز گذشته بورس تهران با برتری خریداران، رشد شاخص‌های اصلی، افزایش تعداد نمادهای مثبت و ورود پول حقیقی به سهام همراه شد. فاصله قابل توجه ارزش سفارش‌های خرید و فروش نیز نشان داد که تقاضا در پایان معاملات از قدرت مناسبی برخوردار بوده است.
با وجود این، منفی بودن قدرت خرید و بالاتر بودن سرانه فروش نسبت به سرانه خرید نشان می‌دهد که همچنان نمی‌توان از برطرف شدن کامل احتیاط معامله‌گران سخن گفت. از این رو، تداوم ورود پول حقیقی، حفظ ارزش معاملات و کاهش فشار عرضه در روزهای آینده می‌تواند معیار مهمی برای سنجش اعتبار رشد دیروز بازار باشد.